2026 Nobel Barış Ödülü Güney Afrikalı Hukukçu Navi Pillay'ın Oldu

Bu yılın Nobel Barış Ödülü, Güney Afrikalı hukukçu Navanethem "Navi" Pillay'ın oldu. Norveç Nobel Komitesi, Pillay'ı barışın ve uluslararası hukukun geliştirilmesi için yürüttüğü çalışmalar nedeniyle ödüle layık gördü.

Karar, 9 Ekim'de Oslo'daki Norveç Nobel Enstitüsü'nde yerel saatle 11.00'de (TSİ 12.00) yapılan basın toplantısında açıklandı. Kazananın adını Komite Başkanı Jorgen Watne Frydnes duyurdu.

Komitenin açıklamasında Pillay'ın savaş suçları, insanlığa karşı suçlar ve soykırım suçlarının yargılanmasındaki rolü öne çıkarıldı:

“2026 Nobel Barış Ödülü, olağanüstü bir cesaret ve dürüstlükle daha kapsamlı bir küresel hukuk düzenine giden yola öncülük eden bir isme veriliyor. Bu yılın ödül sahibi Navi Pillay; savaş suçları, insanlığa karşı suçlar ve soykırım suçlarının yargı önüne çıkarılmasını sağlamada kilit bir rol oynamıştır”

Uluslararası yargıda uzun bir kariyer

Hint kökenli Güney Afrikalı hukukçu Pillay, ülkesinde Yüksek Mahkeme'ye atanan ilk beyaz olmayan kadın yargıç olarak tanınıyor. Uluslararası alanda önce Ruanda Uluslararası Ceza Mahkemesi'nde, ardından Uluslararası Ceza Mahkemesi'nde (UCM) yargıç olarak görev yaptı. 2008-2014 döneminde ise BM İnsan Hakları Yüksek Komiserliği görevini üstlendi.

Pillay'ın son görevi, BM İnsan Hakları Konseyi'nin oluşturduğu İşgal Altındaki Filistin Toprakları, Doğu Kudüs ve İsrail'e İlişkin Bağımsız Uluslararası Soruşturma Komisyonu'nun başkanlığıydı.

287 aday yarıştı

Bu yıl ödül için 208'i kişi, 79'u kuruluş olmak üzere 287 aday gösterilmişti. Aday listesinde ABD Başkanı Donald Trump, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ve BM Filistin Özel Raportörü Francesca Albanese de yer alıyordu.

Son iki yıldır ödülü almak istediğini sık sık dile getiren Trump, karardan önceki gün yaptığı açıklamada şunları söylemişti:

"Kararlarının ne olacağını bilmiyorum. Benim gibi insanlara bu ödülü verme eğiliminde olmadıkları biliniyor. Ödülü alsam da almasam da ben çok şey başardım ve bence bu (ödülün kendisine verilmemesi), onlar için büyük bir itibar kaybı olur"

Sekiz savaşı sona erdirdiğini savunan Trump, eski ABD Başkanı Barack Obama'nın "hiçbir şey yapmadan" ödülü aldığını, kendisine ise verilmediğini öne sürdü. Trump, 2025 ödülünün sahibi Venezuelalı muhalefet lideri María Corina Machado'ya da değinerek şöyle konuştu:

"Geçen sefer ödülü muhteşem bir insan olan genç bir hanımefendiye verdiler ve o da bunu asıl benim hak ettiğimi söyledi ve ödülü bana verdi"

Machado, geçen yıl Venezuela'da demokratik geçiş için verdiği mücadele nedeniyle ödüle layık görülmüştü.

Tören 10 Aralık'ta

Pillay'a 12 milyon İsveç kronu, yani yaklaşık 1,09 milyon euro tutarında para ödülü verilecek. Bu yıl tüm Nobel dallarında para ödülü, kazananın tek kişi, grup ya da kuruluş olmasına bakılmaksızın bu miktar olarak belirlendi. Ödül, 1896'da hayatını kaybeden Nobel ödüllerinin kurucusu, dinamitin mucidi İsveçli sanayici Alfred Nobel'in ölüm yıl dönümü olan 10 Aralık'ta Oslo'da düzenlenecek törenle sahibine verilecek.

Bu yılın diğer Nobel ödülleri de daha önce açıklanmıştı. Tıp ödülünü Karl Deisseroth, Peter Hegemann ve Georg Nagel paylaştı. Fizik ödülü Francis Halzen'e, kimya ödülü Henri Kagan ve Kenso Soai'ye verildi. Edebiyat ödülünü ise Kanadalı şair Anne Carson kazandı. Serinin son halkası olan Ekonomi Bilimleri dalındaki Nobel Anma Ödülü'nün sahibi 12 Ekim Pazartesi günü açıklanacak.