ABD'de Yıllık Enflasyonun Yüzde 3,7'ye Çıkması Küresel Borsalarda Satışa Yol Açtı

ABD'de eylül ayı tüketici enflasyonu yıllık bazda yüzde 3,7 oldu ve beklentileri aştı. Veri, ABD Merkez Bankası'nın (Fed) bu ay faiz artırabileceği beklentisini güçlendirdi ve küresel borsalarda teknoloji hisselerinin başı çektiği bir satış dalgasını başlattı. Asya'da Güney Kore'nin Kospi endeksi yüzde 7, Japonya'nın Nikkei 225 endeksi yüzde 4,5 düştü. Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi dün yüzde 1,08 değer kaybetti.

Enflasyon dört ayın zirvesinde

Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) eylülde aylık yüzde 0,6 arttı. Bu oran tahminlerle uyumluydu, ancak yıllık yüzde 3,7'lik artış beklentilerin üzerinde kaldı. Aylık enflasyon son beş ayın, yıllık enflasyon ise son dört ayın en yüksek düzeyine çıktı. Eylülde yüzde 9,1 yükselen benzin fiyatları endeksi, aylık artışın yarısından fazlasını tek başına oluşturdu. Enerji ve gıda gibi oynak kalemlerin dışarıda bırakıldığı çekirdek TÜFE de aylık yüzde 0,3, yıllık yüzde 2,6 artışla beklentiyi aştı.

Fed yetkililerinden açıklamalar

Richmond Fed Başkanı Tom Barkin, verilerin kendi beklentisinin üzerinde geldiğini söyledi. Barkin, bugün yayımlanacak Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) rakamlarının enflasyon görünümünü değerlendirmesine yardımcı olacağını belirtti, Fed'in bu ayki politika kararına ilişkin tahminde bulunmaktan ise kaçındı.

Chicago Fed Başkanı Austan Goolsbee TÜFE verilerini "cesaret kırıcı" diye nitelendirdi ve hizmet enflasyonunu da kaygı kaynakları arasında saydı. Goolsbee'ye göre ekonominin sağlam, enflasyonun yüksek olduğu bir ortamda Fed'in nasıl davranması gerektiği konusunda belirsizlik bulunmuyor.

Fed'in yayımladığı Bej Kitap raporunda da fiyat baskılarının sürdüğü ve bazı bölgelerde yoğunlaştığı tespit edildi. Bu gelişmelerin ardından para piyasalarında Fed'in ekimde faiz artırma olasılığı yüzde 22'den yüzde 73'e çıktı.

Satışları besleyen başka etkenler de vardı. Orta Doğu'daki gelişmeler nedeniyle yükselen petrol fiyatlarının enflasyonu körüklemesi, merkez bankalarının para politikasını daha da sıkılaştırabileceği kaygısını artırıyor. Yapay zekaya yapılan milyarlarca dolarlık yatırımın beklenen getiriyi sağlayamayabileceği endişesi de hisseler üzerindeki baskıyı ağırlaştırıyor.

Tahvil faizi ve dolar geriledi, altın yükseldi

Güvenli liman arayışındaki yatırımcılar ABD tahvillerine yönelince 10 yıllık tahvil faizi 9 baz puan düşerek yüzde 5,11'e indi. Faizlerdeki gerileme dolar endeksini de yüzde 0,2 aşağı çekerek 102,1 seviyesine getirdi. Bu iki gelişmeden destek alan altının onsu yüzde 1 değer kazanarak 4 bin 145 dolara yükseldi. Analistler, merkez bankalarının altın alımlarını sürdürmesinin de fiyatları desteklediğini belirtti.

Petrol tarafında aşağı yönlü baskıyı bir haber yarattı: ABD Başkanı Donald Trump'ın, Rusya, İran ve Venezuela gibi yaptırım altındaki ülkelerden petrol ve petrol ürünü taşıyan, "gölge filo" olarak bilinen gemilere uygulanan yaptırımları gevşetmeyi değerlendirdiği bildirildi. Bunun ardından aralık vadeli Brent petrolün varili yüzde 1,7 düşüşle 104,3 dolara geriledi.

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) eylül ayı Petrol Piyasası Raporu'nda, küresel petrol talebinin 2026'nın dördüncü çeyreğinde bir önceki yılın aynı dönemine göre günlük 2 milyon 500 bin varil azalacağını öngördü. Ajans, yılın genelinde ortalama 2 milyon 600 bin varillik düşüş bekliyor. Rusya Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak da ülkede onarımı tamamlanan bazı rafinerilerin yeniden çalışmaya başladığını ve tesislerdeki durumun son haftalarda belirgin biçimde düzeldiğini açıkladı.

New York'ta bankaların bilançoları

New York borsası dün düşüşle kapandı. Dow Jones yüzde 0,09, S&P 500 yüzde 1,11, Nasdaq ise yüzde 1,88 değer kaybetti. Üçüncü çeyrek bilanço döneminde Morgan Stanley kârda ve gelirde beklentileri aştı, buna karşın hisseleri yüzde 3'e yakın düştü. Bilançosuna 1,2 milyar dolarlık idari para cezası yansıtan Bank of America'nın kârı ise yüzde 17 azalarak 6,9 milyar dolara indi. Kârı ve geliri beklentilerin gerisinde kalan bankanın hisseleri yüzde 5 civarında geriledi. ABD'de endeks vadeli kontratlar bugüne düşüşle başladı.

Avrupa'da bilanço desteği

Avrupa borsaları dün, beklentileri aşan şirket bilançolarının etkisiyle İtalya dışında yükselişle kapandı. Almanya'da DAX 40 yüzde 0,15, İngiltere'de FTSE 100 yüzde 0,70, Fransa'da CAC 40 yüzde 0,58 arttı, İtalya'da FTSE MIB ise yüzde 0,61 düştü. Hollandalı yarı iletken ekipman üreticisi ASML, yapay zekadan gelen güçlü talebin süreceğini doğrulayıp ileriye dönük beklentilerini yukarı çekti ve hisseleri yüzde 1,2 değer kazandı. Tank üreticisi KNDS'den 130 milyon avroluk yeni sipariş aldığını duyuran savunma şirketi Renk'in hisseleri yüzde 2,7 yükseldi. Çip üreticisi Infineon ise sektördeki genel satış baskısıyla günü yüzde 1,7 kayıpla kapattı.

Avrupa'da da endeks vadeli kontratları güne eksi işaretle başladı. Bugün Avrupa Birliği liderlerinin Brüksel'deki görüşmeleri izlenecek. Görüşmelerin başlıca gündem maddelerinden birini "küresel ekonomik dengesizlikler" oluşturuyor.

Asya'da teknoloji hisselerinde sert kayıp

Teknoloji hisselerindeki satış en sert Asya'da hissedildi. Güney Kore şirketlerinden SK Hynix yüzde 10,2, Samsung Electronics yüzde 8,6, LG Innotek yüzde 9,2, Japon teknoloji şirketi Kioxia ise yüzde 11,3 değer kaybetti. Kapanışa yakın saatlerde Kospi yüzde 7, Nikkei 225 yüzde 4,5, Hong Kong'da Hang Seng yüzde 1,5, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 2 düşüşteydi. Japonya'da sanayi üretimi ağustosta aylık yüzde 2,4 azaldı, yıllık yüzde 2,7 arttı. Her iki veri de piyasa beklentilerinin altında kaldı.

Borsa İstanbul ve dolar/TL

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi dünü yüzde 1,08 kayıpla 12.118,29 puandan kapattı. Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ekim vadeli kontrat, akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,05 geriledi. Dolar/TL dün 49,3971'den yatay kapandı, bugün bankalararası piyasada önceki kapanışın hafif üzerinde, 49,4136'dan işlem görüyor.

Analistler teknik açıdan BIST 100'de 12.100 ve 12.000 puanı destek, 12.300 ve 12.400 puanı direnç seviyesi olarak gösteriyor.

Bugün izlenecek veriler

Piyasalar bugün saat 12.00'de Avro Bölgesi'nin ağustos ayı sanayi üretimini, 14.30'da Türkiye'nin haftalık para ve banka istatistiklerini takip edecek. Saat 15.30'da ABD'de eylül ayı perakende satışları, ekim ayı New York Fed imalat sanayi endeksi, haftalık işsizlik maaşı başvuruları ve bunların dört haftalık ortalaması ile eylül ayı ÜFE ve çekirdek ÜFE verileri açıklanacak.