Bosna Hersek'te Becirovic ve Cvijanovic Yeniden Seçildi, Hırvat Üyeliğe Filipovic Geldi

Bosna Hersek'te yapılan genel seçimlerin resmi olmayan ilk sonuçları açıklandı. Üç üyeli Devlet Başkanlığı Konseyi'nde Boşnak üye Denis Becirovic ile Sırp üye Zeljka Cvijanovic görevlerini korudu. Konseyin Hırvat üyeliğini ise Bosna Hersek Hırvat Demokratik Birliği (HDZ BiH) adayı Darijana Filipovic kazandı. Merkez Seçim Komisyonu (CIK), seçime katılımın yüzde 41,5 olduğunu açıkladı.

Seçmenler, devlet düzeyindeki başkanlık konseyi ve parlamentonun yanı sıra iki entitenin ve kantonların temsilcilerini de belirledi. Ülke genelindeki parlamento yarışında en çok oyu Demokratik Eylem Partisi (SDA) aldı. Sırp Cumhuriyeti'nde (RS) ise Milorad Dodik liderliğindeki Bağımsız Sosyal Demokratlar Birliği (SNSD) bütün düzeylerde birinci çıktı.

Boşnak üyelikte Becirovic önde

CIK'in oyların yüzde 90'ından fazlası sayıldığında duyurduğu verilere göre Boşnak üyelik yarışında Sosyal Demokrat Parti (SDP) adayı Becirovic yüzde 38,11 oyla birinci oldu. SDA Genel Başkanı Bakir İzetbegoviç yüzde 33,95, Bosna Hersek Partisi (SBiH) adayı Semir Efendic yüzde 25,79 oy aldı. Daha İyi Bir Gelecek İçin Birlik (SBB) adayı Fahrudin Radoncic ise yüzde 2,15'te kaldı. Becirovic, 14 partinin desteklediği "Bosna Hersek Devleti İçin Birleşenler" bloğunun adayı olarak yarıştı.

Sayım yaklaşık yüzde 95'e ulaştığında açıklanan sonuçlar da Boşnak üyelikteki sıralamayı değiştirmedi.

Hırvat üyeliği Filipovic, Sırp üyeliği Cvijanovic kazandı

Hırvat üyelik yarışında Filipovic yüzde 48,19 oy aldı. Mevcut Hırvat üye Zeljko Komsic'in liderliğindeki Demokratik Cephe'nin (DF) desteklediği Slaven Kovacevic yüzde 28,79'da, bağımsız aday Zdenko Lucic ise yüzde 23,02'de kaldı. Başka bir bildirimde Filipovic'in oy oranı yüzde 46'nın üzerinde, Kovacevic'inki ise yüzde 30 dolayında gösterildi.

Sırp üyeliğe yeniden seçilen SNSD adayı Cvijanovic, RS'de kullanılan oyların yüzde 55,33'ünü aldı. Sırp Demokrat Partisi'nin adayı Marinko Bozovic yüzde 26,55, Adalet ve Düzen İçin Parti'nin adayı Nebojsa Vukanovic yüzde 18,11 oy aldı. RS başkanlığı seçimini de SNSD adayı Savo Minic yüzde 52,04 oyla kazandı.

Parlamentoda SDA birinci

Devlet düzeyindeki Temsilciler Meclisi seçiminde, oyların yüzde 90'ından fazlası sayıldığında SDA ülke genelinde yaklaşık yüzde 20 oyla birinci sıradaydı. SNSD yüzde 16,44 ile ikinci, SDP ise yüzde 9,39 ile üçüncü oldu. En büyük Hırvat partisi HDZ'nin oyu yüzde 8 dolayında kaldı. Aynı seçimde Bosna Hersek Federasyonu'nda (FBiH) SDA yüzde 31,57 oyla, RS'de ise SNSD yüzde 40,94 oyla ilk sırayı aldı. SNSD, RS Halk Meclisi seçimlerinde de Sırp seçmenlerin en çok oy verdiği parti oldu.

Adaylardan ilk açıklamalar

Becirovic, kendisine oy veren seçmenlere teşekkür ederek zaferini ilan etti:

"Özgürlükçü, antifaşist ve sivil Bosna Hersek yaşıyor. Dokuz ay önce benden çekilmemi, vazgeçmemi istiyorlardı. Vazgeçmedim ve kazandık"

Becirovic, ülkenin dış politikadaki stratejik yöneliminin değişmeyeceğini söyledi ve şöyle konuştu: "AB ve NATO yolunda ilerlemeye devam etmeli, bölgesel iş birliğini teşvik etmeli ve bunun için çalışmalıyız." Bölgeye ve Avrupa Birliği'ne de seslenen Becirovic, şu ifadeleri kullandı:

"Bölgemizin geleceği Rus modelini benimsemekte değil, Avrupa modelindedir. AB'ye mesajım ise Bosna Hersek'e yardım etmeleridir. AB'nin değerleri, Bosna Hersek'te savunuluyor"

Becirovic, ülkede zor koşullarda yaşayan insanlar bulunduğu için zaferini kutlamayacağını söyledi. Geride kalan kampanyanın bugüne kadarki en uzun ve en çetin kampanya olduğunu da dile getirdi.

Yenilgiyi kabul eden İzetbegoviç, partisinin 2022 genel seçimlerine göre daha iyi bir sonuç aldığını söyledi. Kendi oyunun bu kez partisinin oyunun gerisinde kaldığını belirten İzetbegoviç, şunları söyledi:

"Maalesef kaybettim ama SDA kazandı. Bu kez aldığım sonuç, SDA'nın elde ettiği sonuca kıyasla biraz daha düşük. Durumu değerlendirecek ve bunun nedenlerini inceleyeceğiz. SDA'nın Devlet Başkanlığı üyesi çıkarması için elimden gelen her şeyi yaptım"

İzetbegoviç, Becirovic ile arasındaki farkı önceki seçime göre epey kapattığını belirtti. Partisinin hükümet kurma sürecinde vazgeçilmez bir ortak olacağını da söyledi. SBiH adayı Efendic ise kesin sonuçların beklenmesi gerektiğini hatırlattı. Efendic, asıl önceliğin daha iyi işleyen bir hükümet kurmak olduğunu belirterek koalisyon görüşmelerinde partisinin muhalefet partilerine daha yakın durduğunu söyledi.

Filipovic, konseyde dört yıl birlikte çalışacağı diğer iki üyeyi kutladı. Ortak çalışmalarının, Bosna Hersek kurumlarının farklı bir şekilde de işleyebileceğini göstermesini istediğini söyledi. Bosna Hersek'in Hırvatların da vatanı olduğunu vurgulayan Filipovic, zaferden ve yürüttükleri kampanyadan gurur duyduğunu belirtti.

Cvijanovic ise seçmenlere ve parti gönüllülerine teşekkür ederek zaferin Dodik liderliğindeki SNSD'ye ait olduğunu söyledi. Cvijanovic, "Politikamız istikrarlı ve güçlü bir Sırp Cumhuriyeti'dir." dedi.

Dodik zaferi Trump'a bağladı

İlk sonuçların ardından partililerine seslenen ayrılıkçı Sırp lider Dodik, SNSD'nin bütün düzeylerde kazandığını açıkladı. Dodik, "Tüm düzeylerde zaferimizi ilan ediyorum. Herkese teşekkür ediyorum. 20 yıl önceki sonuca benzer bir sonuç" dedi. Partisinin başarısında ABD Başkanı Donald Trump'ın payı olduğunu söyleyen Dodik, "Trump'ın muhteşem zaferi olmasaydı, bugün muhtemelen siyaseten ölü durumda olurduk. Ancak yeni ortam sayesinde siyasi galipler biziz" ifadelerini kullandı.

RS başkanlığından görevden alınan Dodik, Bosna Hersek'teki uluslararası Yüksek Temsilci'nin kararlarına uymadığı gerekçesiyle aldığı hapis ve siyasi yasak cezasının kesinleşmesinin ardından 2025'te bu görevi kaybetmişti.

Seçim sistemi

Ülkenin yönetim yapısı 1995'teki Dayton Barış Anlaşması'yla kuruldu. Bu yapıda devletin en üst organı olan Devlet Başkanlığı Konseyi'nin Boşnak ve Hırvat üyeleri FBiH'ten, Sırp üyesi ise RS'den seçiliyor. FBiH'teki seçmenler Bosna Hersek Parlamentosu, FBiH Parlamentosu ve 10 kantonun meclisleri için oy kullandı. RS'deki seçmenler ise Bosna Hersek Parlamentosu, RS Başkanlığı ve Başkan Yardımcılığı ile RS Halk Meclisi için sandığa gitti. Özel statüdeki Brcko bölgesinde de yerel yönetimde görev alacak isimler belirlendi.