Çin'in Dış Ticaret Fazlası Dokuz Ayda 938 Milyar Dolara Ulaştı
Eylülde ihracatın yıllık yüzde 36 artmasıyla Çin'in dış ticaret fazlası yılın ilk dokuz ayında 938 milyar dolara ulaştı. 1 trilyon dolar eşiğinin ekim ayı içinde aşılması bekleniyor.
TemsilîÇin'in dış ticaret fazlası ocak-eylül döneminde 938 milyar dolara ulaştı. Eylülde ihracat beklentilerin üzerinde arttı ve bu artış birikmiş fazlayı yükseltti. Bu tablo, ülkenin geçen yıl kırdığı yıllık rekoru aşabileceğini ve fazlanın 1 trilyon dolar sınırını bu ay geçebileceğini gösteriyor. Çin geçen yıl bu eşiğe ancak kasımda ulaşmıştı.
Çin Gümrükler Genel İdaresi'nin bugün açıkladığı verilere göre ihracat eylülde geçen yılın aynı ayına göre yüzde 36 arttı. Bu, şubattan bu yana kaydedilen en hızlı artış oldu. Ağustosta ihracattaki yıllık artış yüzde 25 olmuştu. Eylülde ithalat da yüzde 31 yükseldi. Aylık dış ticaret fazlası 133,5 milyar dolar oldu. Bloomberg anketinde bu kalem için 117,8 milyar dolar bekleniyordu.
Aylık ticaret hacminde 5 trilyon yuan aşıldı
Yuan cinsinden hesaplanan resmi verilere göre eylülde toplam dış ticaret hacmi yüzde 27,5 artışla 5,16 trilyon yuana çıktı. Böylece aylık hacim tarihte ilk kez 5 trilyon yuanın üzerine çıktı. Yuan bazında eylül ihracatı yüzde 29,6 artarak 3,03 trilyon yuana, ithalat ise yüzde 24,6 artarak 2,13 trilyon yuana ulaştı.
Yılın ilk dokuz ayında toplam mal ticareti, bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 18,8 büyüdü. Hacim 39,94 trilyon yuana, yani yaklaşık 5,97 trilyon dolara çıktı. Bu dönemde ihracat yüzde 16,4 artışla 23,2 trilyon yuana, ithalat ise yüzde 22,3 artışla 16,74 trilyon yuana ulaştı. Toplam dış ticaret hacmi altı aydır üst üste yıllık bazda çift haneli büyüyor.
Çin dokuz ayda 180'den fazla ülke ve bölgeyle ticaretini artırdı. Serbest ticaret anlaşması bulunan ortaklarla ticaret yüzde 30 artışla 19,55 trilyon yuana, APEC ekonomileriyle ticaret ise yüzde 23,9 artışla 24,07 trilyon yuana yükseldi. Bölgelere göre bakıldığında ASEAN ile ticaret yüzde 22,7 artarak 6,84 trilyon yuana çıktı. Avrupa Birliği ile ticaret yüzde 8,4 artarak 4,78 trilyon yuana, ABD ile ticaret ise yüzde 4,1 artarak 3,18 trilyon yuana ulaştı.
Büyümeyi teknoloji ürünleri taşıyor
İlk üç çeyrekte ihracat artışının yüzde 90'ı ekipman imalatı sanayisinden geldi. Entegre devre ihracatı yıllık bazda yüzde 99,1, elektrikli araç ihracatı yüzde 72,3 arttı. Lityum pil ihracatı yüzde 36,4, rüzgâr türbini jeneratör setlerinin ihracatı ise yüzde 22,4 büyüdü. Yapay zekâ hizmetlerine ve çiplere yönelik küresel talep de ihracatı destekleyen etkenler arasında gösteriliyor.
Bloomberg Economics analisti David Qu ise güçlü eylül verilerinin sektörler arasındaki dengesizliği gizlediğini söyledi. Qu'ya göre yapay zekâ yatırımları ve Çin'in teknoloji üretimindeki kapasitesi donanım sevkiyatını artırıyor. Buna karşılık giyim, mobilya ve oyuncak gibi geleneksel ihracat kalemleri zayıf seyrediyor.
Şirket türüne göre bakıldığında, özel işletmelerin dış ticaret hacmi ilk üç çeyrekte yüzde 19,1 artışla 22,73 trilyon yuana çıktı. Özel sektörün toplam dış ticaretteki payı yüzde 56,9 oldu. Yabancı sermayeli şirketlerin hacmi yüzde 19 artışla 11,69 trilyon yuana, kamu işletmelerinin hacmi ise yüzde 17,8 artışla 5,46 trilyon yuana ulaştı.
Tarifeler ticaretin yönünü değiştirdi
ABD Başkanı Donald Trump'ın bir yılı aşkın süre önce başlattığı gümrük tarifesi savaşı, Çin'in ticaret ilişkilerindeki dengesizliği daha da belirgin hale getirdi. ABD pazarında engellerle karşılaşan Çinli şirketler başka pazarlara yöneldi. Uluslararası Para Fonu'nun (IMF) tahminine göre yön değiştiren ticaretin yaklaşık yarısı Asya'daki gelişmiş ve gelişmekte olan ekonomilere, yaklaşık beşte biri ise Avrupa Birliği'ne gidiyor.
Çin'de iç talep zayıf seyrederken ihracatın hızla artması, büyük ticaret ortaklarının tepkisini artırıyor. AB ile Çin aylar süren müzakerelerin ardından Çin'den hibrit araç ithalatına kota uygulanması konusunda uzlaştı. Pekin anlaşmayı, otomobil üreticilerine ihracat imkânı ve istikrarlı büyüme ortamı sağlayan bir adım olarak değerlendirdi. Çin'in AB ile ticaret fazlası eylülde yaklaşık yüzde 21 artışla 34,8 milyar dolara çıktı ve rekor kırdı.
Goldman Sachs ekonomistlerinin hesaplamasına göre, Çin ile ticaretinde gayrisafi yurt içi hasılasının yüzde 3'ünü aşan açık veren ülke sayısı geçen yıl 82'ye ulaştı. Bu sayı 2005'ten bu yana üç kattan fazla arttı. Ekonomistlere göre bu ülkelerin büyük bölümü düşük gelirli gelişmekte olan ekonomiler.