Hakan Fidan CICA Zirvesi'nde Konuştu: Kalıcı Çözüm İçin Bağımsız Filistin Devleti Şart

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Azerbaycan'ın başkenti Bakü'de düzenlenen Asya'da İşbirliği ve Güven Artırıcı Önlemler Konferansı'nın (CICA) 7. Zirvesi'nde yaptığı konuşmada, Filistin meselesinde kalıcı çözüm için 1967 sınırlarını esas alan, başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız ve egemen bir Filistin devletinin kurulması gerektiğini söyledi. Fidan zirveye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ı temsilen katıldı.

Fidan, barışa ve karşılıklı güvene bağlılığın her üye için aynı ölçüde geçerli olması gerektiğini belirterek İsrail'i eleştirdi:

"CICA üyesi olan İsrail, sistematik baskı politikası izleyerek Filistin halkının temel haklarını ihlal ederken bu bağlılığı sürdüremeyiz."

"Üyemiz Filistin'in haklarını desteklemek ve devam eden zulüm ile ağır ihlallere karşı durmak konusunda kararlı bir tutum sergilemeliyiz. Kalıcı çözüm, 1967 sınırları temelinde, başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız ve egemen bir Filistin Devletinin kurulmasını gerektirmektedir."

Laos 29. üye oldu

Konuşmasında örgüt içindeki gelişmelere de değinen Fidan, Azerbaycan'ın dönem başkanlığının uzatılmasını desteklediklerini dile getirdi. Bakan, yeni üye ve yeni genel sekreterle ilgili şunları söyledi:

"Laos'u 29. üyemiz olarak aramıza katmaktan da memnuniyet duyuyoruz. Ayrıca, Sultan Hajiyev'in yeni Genel Sekreter olarak atanmasını tebrik ediyorum."

Asya'nın yükselişte olduğu bir dönemde barış ve refahın korunması için CICA'nın güçlenmesinin zorunlu hale geldiğini savunan Fidan, Türkiye'nin örgütü kıtanın en kapsayıcı güvenlik forumu haline getirme hedefini vurguladı. Fidan'a göre ekonomik güvenliğin artırılması, ulaşım bağlantılarının genişletilmesi ve enerji koridorlarının çeşitlendirilmesiyle mümkün olacak.

Bağlantısallıkta dört öncelik

Fidan, bağlantısallık alanında Türkiye'nin dört önceliğini sıraladı. Bunlardan ilki Hazar'dan geçen Doğu-Batı Orta Koridor. Fidan, bu hattın Çin'in Kuşak ve Yol Girişimi'nin etkinliğini kayda değer biçimde artıracağını, Asya-Avrupa ticaretini kolaylaştırmanın yanında halklar arasında yeni temas kanalları açacağını söyledi.

İkinci öncelik olarak Kalkınma Yolu Projesi'ni gösteren Fidan, projenin Körfez'i Irak ve Türkiye üzerinden Avrupa'ya bağlayacağını ve bölgesel istikrara katkı sunacağını ifade etti. Üçüncü başlık, Asya'daki bölgesel işbirliği yapıları arasında eşgüdümün güçlendirilmesi oldu. Fidan bu kapsamda CICA, Türk Devletleri Teşkilatı, Ekonomik İşbirliği Teşkilatı, ASEAN ve Şanghay İşbirliği Örgütü arasındaki koordinasyonun iyileştirilmesinin kıtadaki bağlantıları artıracağını belirtti.

Dördüncü öncelik ise dijital alan. Fidan, yapay zekâ başta olmak üzere yeni teknolojilerin yalnızca Asya'ya değil tüm insanlığa yarar sağlaması için bilim, teknoloji ve inovasyonda işbirliğinin derinleştirilmesi çağrısı yaptı. Yapay zekânın çatışma ya da tekelleşme aracı olmaması, kapsayıcı işbirliğine zemin hazırlaması gerektiğini de ekledi.

COP31 için üst düzey katılım çağrısı

Sürdürülebilir kalkınmanın çevre sorunlarına karşı adım atmayı da gerektirdiğini hatırlatan Fidan, Türkiye'nin iklim değişikliğiyle mücadelede öncü rolünü sürdürdüğünü söyledi. Türkiye'nin kasımda Antalya'da yapılacak COP31'in hem ev sahibi hem de başkanı olacağını anımsatan Fidan, zirvenin iklim adaleti, sürdürülebilir kalkınma ve insan odaklı dönüşüm açısından bir fırsata dönüşmesini istediklerini belirtti. Bakan, Liderler Zirvesi'ne tüm ilgili tarafların üst düzeyde katılması çağrısında bulundu.

"Güven eksikliği en büyük engel"

Dünyada çoğalan krizlerin uluslararası alanda belirsizliği büyüttüğünü söyleyen Fidan, ortak sorunlara birlikte çözüm bulmanın her zamankinden acil olduğunu, çok taraflılığın önündeki en büyük engelin ise uluslararası aktörler arasındaki güvensizlik olduğunu kaydetti. Bölgesel sahiplenmeye dayalı işbirliğiyle güveni artıracak bir diyalog kültürünün oluşturulmasını öncelik olarak tanımlayan Fidan, şöyle konuştu:

"CICA'nın, diyaloğu etkili işbirliğine dönüştürme konusunda önemli bir rol oynayabileceğine inanıyoruz. Bu nedenle CICA'nın tam teşekküllü bir uluslararası örgüte dönüşümünü destekliyoruz."

CICA'yı farklı öncelikler arasında köprü kuran ve karşılıklı anlayışı güçlendiren bir platform olarak nitelendiren Fidan, zirvenin kıtada kalıcı barış ve refah için daha etkili bir CICA'ya giden açık bir yol haritası ortaya koyması gerektiğini söyledi. Fidan, bu hedefler doğrultusunda çalışmaların kararlılıkla süreceğini sözlerine ekledi.

CICA, Kazakistan'ın 1992'de BM Genel Kurulu'nda ortaya attığı öneriyle kurulan ve Asya'da güvenlik ile işbirliğini artırmayı amaçlayan bir çok taraflı forumdur.