İran, ABD'nin Önerilerine Arabulucular Aracılığıyla Yanıt Verecek

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, ABD'nin müzakerelerde masaya koyduğu önerilere Tahran'ın vereceği yanıtın arabulucular aracılığıyla iletileceğini açıkladı. Bekayi, iki ülke arasındaki yazışmaların doğrudan değil, aracılar üzerinden sürdürüldüğünü de vurguladı.

Bekayi, müzakerelerdeki son durumla ilgili soruyu İran'ın resmi haber ajansı IRNA'ya yanıtladı. Sözcüye göre Tahran'ın, savaşın bitirilmesi ve bölgede güvenliğin yeniden tesis edilmesi konusundaki tutumu nettir. Bekayi, İran'ın tüm cephelerde kendisine dayatıldığını söylediği savaşı sona erdirmek, Basra Körfezi ile Hürmüz Boğazı'nda güvenliği yeniden sağlamak için öne sürdüğü koşulların açık biçimde ortaya konduğunu belirtti.

7 günlük plan

Görüşmelerin zemininde, İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi'nin geçen hafta New York'taki temasları sırasında açıkladığı 7 günlük plan bulunuyor. Plan, ABD'nin belirli şartları karşılaması durumunda Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasını, bunun ardından da kalıcı bir anlaşma için müzakerelere başlanmasını öngörüyor. İran planı aracılar yoluyla Washington'a iletmiş, ABD de buna ilişkin görüşlerini Tahran'a ulaştırmıştı.

Boğazın durumu konusunda karşılıklı açıklamalar

Öte yandan Hürmüz Boğazı'nın fiilen kimin denetiminde olduğu konusunda taraflar birbirini yalanlıyor. İran Devrim Muhafızları Ordusu (DMO) Komutanı'nın Kıdemli Danışmanı Tuğgeneral Muhammed Rıza Nakdi, boğazın kapalı olduğunu ve bu durumun Tahran'ın taleplerine yanıt verilene dek süreceğini söyledi:

Hürmüz Boğazı kapalı ve İran ordusu boğaz üzerinde tam kontrole sahip. İran'ın meşru talepleri karşılanana kadar da bu durum devam edecek.

Nakdi, boğazda küçük teknelerle yapılan petrol kaçakçılığına da değinerek bu yolla taşınan miktarın çok az olduğunu, bunun boğazın açık olduğu anlamına gelmediğini savundu. Kayalık alanların patlatılmasıyla açılan sınırlı sayıdaki yasa dışı geçiş yolunun da yakında kapatılacağını belirten Nakdi, şunları söyledi:

Bazı kişiler küçük teknelerle petrol kaçakçılığı yapıp petrolü tankerlere aktarıyor. Ancak kaçırılan petrol miktarı son derece düşük. Dolayısıyla Hürmüz Boğazı'nın bu tür faaliyetlere açık olduğunu söylemek mümkün değil. Bu konuyla da ilgileneceğiz.

ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) ise İran'ın açıklamalarının gerçeği yansıtmadığını bildirdi. Bölgedeki ABD askeri operasyonlarından sorumlu olan komutanlığın açıklamasında, boğazdan ticari yük ve enerji taşıyan gemilerin geçişinin sürdüğü belirtildi:

Şu anda 20 milyon varil ham petrol de dahil olmak üzere ticari mallar ve enerji kaynakları taşıyan gemiler Hürmüz Boğazı'ndan geçiş yapmaktadır. Hürmüz Boğazı net bir şekilde ABD ve bölgesel müttefikleri tarafından kontrol edilmektedir.

Basra Körfezi'ni Umman Denizi'ne bağlayan Hürmüz Boğazı, dünyanın en önemli petrol taşımacılığı güzergâhlarından biri olarak kabul ediliyor.