Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nın Onayı İçin Kanun Teklifi TBMM'ye Sunuldu

Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan'ın 7 Ağustos'ta Mekke'de imzaladığı Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nın uygun bulunmasına ilişkin kanun teklifi TBMM Başkanlığı'na sunuldu. Kamuoyunda Mekke İttifakı olarak da anılan anlaşmanın Meclis'te kabul edilmesi, Türkiye'nin üstlendiği yükümlülüklerin hukuken yürürlüğe girmesi için atılacak ilk adım olacak.

Anlaşmayı Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suudi Arabistan Veliaht Prensi ve Başbakanı Muhammed bin Selman ile Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif imzalamıştı. Anayasa'nın 90. maddesine göre bu nitelikteki uluslararası anlaşmalar ancak TBMM'nin bunları kanunla uygun bulmasının ardından yürürlüğe girebiliyor. Uygun bulma kanun teklifleri Genel Kurul'a gelmeden önce Meclis'in ilgili komisyonunda, genellikle Dışişleri Komisyonu'nda görüşülüyor.

Ortak savunma taahhüdü

Anlaşmanın merkezinde, taraf ülkelerden herhangi birine yönelik silahlı saldırının üç ülkenin tümüne karşı yapılmış kabul edileceği ortak savunma hükmü yer alıyor. Metin bunun yanı sıra insansız hava araçları, mühimmat, ortak üretim, teknoloji transferi ve askeri tatbikatlar gibi alanlarda savunma sanayii iş birliğini de amaçlıyor. Anlaşmanın tam metni henüz kamuoyuna açıklanmadı.

Anlaşma, üç ülkenin bölgesel sorunlara bölge içinden çözüm üretme taahhüdünü ve bölgesel güvenlik ile istikrara odaklanan ortak stratejik bakışını yansıtıyor; ortak caydırıcılık ve savunma aracılığıyla tarafların güvenliğini güçlendirmeyi hedefliyor.

Fidan: Saldırı değil savunma ittifakı

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, daha önce yaptığı değerlendirmede paktı "saldırı değil savunma ittifakı" olarak tanımlamıştı. Fidan şöyle konuşmuştu:

Türkiye başka bir ülke toprağına asker gönderip orada bir saldırı yapmayacak

MSB: TBMM onayı ve yetkilendirme şart

Milli Savunma Bakanlığı Sözcüsü Tuğamiral Zeki Aktürk de 15 Ekim'deki haftalık basın bilgilendirme toplantısında konuyla ilgili soruları yanıtlamıştı. Aktürk, Suudi Arabistan'a verilebilecek askeri destek sürecinin "Anayasamız ve ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda yürütüleceğini" belirtmişti. Aktürk'e göre bunun için anlaşmanın TBMM tarafından uygun bulunması ve Türk Silahlı Kuvvetleri'nin yurt dışına gönderilmesine yönelik "gerekli yetkilendirme süreçlerinin tamamlanması" gerekiyor. Anayasa'nın 92. maddesi uyarınca silahlı kuvvetlerin yabancı ülkelere gönderilmesi TBMM'nin iznine bağlı bulunuyor.

Aktürk, Türkiye'nin sağlayabileceği askeri kuvvet ve kabiliyetlerin kapsamını yetkili makamların belirleyeceğini söylemişti. Sözcüye göre bu belirlemede Suudi Arabistan'ın ihtiyaç ve talepleri, sahadaki gelişmeler, operasyonel gereksinimler ve taraflar arasındaki mutabakat dikkate alınacak.