Reel Kesim Güveni Ekimde 1,4 Puan Düşüşle 101,1'e İndi

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) açıkladığı ekim ayı verilerine göre, imalat sanayinde güven geriledi. Mevsimsellikten arındırılmış Reel Kesim Güven Endeksi (RKGE-MA) eylüle göre 1,4 puan azalarak 101,1 oldu. Mevsimsel etkiler hesaba katılmadan hesaplanan endeks (RKGE) ise 2,2 puan düşüşle 99,8'e indi.

Aynı dönemde kapasite kullanımında sınırlı bir artış görüldü. Mevsimsellikten arındırılmış Kapasite Kullanım Oranı önceki aya göre 0,2 puan yükselerek yüzde 74,3'e, arındırılmamış oran ise 0,3 puan yükselerek yüzde 74,5'e çıktı.

Sonuçlar, imalat sanayindeki 1965 iş yerinin 1-14 Ekim arasında İktisadi Yönelim Anketi'ne verdiği yanıtların ağırlıklandırılıp toplulaştırılmasıyla elde edildi.

Endeksi aşağı çeken etkenler

Alt kalemlere bakıldığında, endeksteki düşüşte genel gidişata, önümüzdeki üç aylık üretim hacmine, son üç ayın toplam siparişlerine ve mevcut toplam siparişlere dair değerlendirmeler belirleyici oldu. Buna karşılık mevcut mamul mal stoku, sabit sermaye yatırım harcaması, önümüzdeki üç aydaki istihdam ve ihracat siparişlerine ilişkin değerlendirmeler endeksi yukarı yönde etkiledi.

Geçmiş üç aya ilişkin yanıtlarda, üretim hacminde artış görenlerin üstünlüğü ile ihracat siparişlerinde azalış görenlerin üstünlüğü eylüle göre zayıfladı. İç piyasa siparişlerinde ise denge artıştan azalış yönüne geçti. Mevcut toplam siparişleri mevsim normallerinin altında bulanların ağırlığı arttı; mamul mal stoklarında ise denge, normalin üzerinde olduğunu söyleyenlerden altında olduğunu söyleyenlere kaydı.

Beklentiler karışık seyretti

Önümüzdeki üç aya bakışta, üretim hacmi ve iç piyasa siparişlerinde artış öngörenlerin üstünlüğü azaldı; ihracat siparişlerinde artış bekleyenlerin ağırlığı ise güçlendi. İstihdamın önümüzdeki üç ayda, sabit sermaye yatırım harcamalarının da önümüzdeki on iki ayda artacağı yönündeki beklentiler önceki aya göre kuvvetlendi.

Maliyet tarafında, son üç ayda ortalama birim maliyetlerin arttığını belirtenlerin üstünlüğü değişmedi; gelecek üç ayda maliyet artışı bekleyenlerin ağırlığı ise biraz yükseldi. Satış fiyatlarının önümüzdeki üç ayda artacağı beklentisi zayıfladı. İş yerlerinin on iki ay sonrası için yıllık üretici fiyatları (ÜFE) beklentisi 0,6 puan azalarak yüzde 30,4'e geriledi.

Üretimi en çok talep yetersizliği kısıtlıyor

Ekimde ankete katılan iş yerlerinin yüzde 55,6'sı üretimlerinin önünde herhangi bir engel bulunmadığını bildirdi. En önemli kısıt olarak yüzde 12,8 ile talep yetersizliği öne çıktı. Bunu yüzde 9,1 ile mali imkânsızlıklar, yüzde 9,0 ile hammadde ve ekipman yetersizliği, yüzde 8,5 ile işgücü yetersizliği ve yüzde 5,0 ile diğer etkenler izledi. Temmuzda üretimini kısıtlayan bir etken olmadığını söyleyenlerin oranı yüzde 56,9, talep yetersizliğini başlıca sorun olarak gösterenlerin oranı ise yüzde 12,7'ydi.

Reel Kesim Güven Endeksi'nde 100'ün üzerindeki değerler, imalat sanayi temsilcilerinin genel olarak iyimser olduğunu, altındaki değerler ise kötümser olduğunu gösteriyor.