Trump, Kongre'nin Onayladığı Rusya Yaptırımlarını Yürürlüğe Girmeden Askıya Aldı

ABD Başkanı Donald Trump, Kongre'nin geçen ay kabul ettiği Rusya yaptırım paketinin önemli bölümünü, yasanın 18 Ekim'de yürürlüğe girmesinden iki gün önce imzaladığı kararnameyle askıya aldı. Beyaz Saray'ın internet sitesinden yapılan açıklamada, Trump'ın kararı ABD'nin "ulusal çıkarları" gerekçesiyle aldığı bildirildi.

16 Ekim tarihli kararname, yasada öngörülen çok sayıda yaptırımın, kısıtlamanın ve gümrük vergisinin uygulanmamasını sağlıyor. Muafiyetler, Başkan ya da ilgili kabine üyeleri yeni bir adım atılması gerektiğine karar verene kadar geçerli olacak.

Yasa neler öngörüyordu

Trump, Graham Yasası olarak da anılan düzenlemeyi 18 Eylül'de imzalamıştı. Yasa; Rus hükümeti, yetkilileri, devlet şirketleri, bankaları ve finans kuruluşlarının yanı sıra yaptırımları delmek için kullanıldığı belirtilen "gölge filo" tankerlerini hedef alan yaptırımlar içeriyordu. Düzenleme ayrıca Rusya'dan enerji alan ülkelere tarife getirilmesinin yolunu açıyordu.

Bu kapsamda Rusya kaynaklı mallara yüzde 500 ek gümrük vergisi uygulanması, Rus petrolü ve doğal gazının en büyük beş alıcısı ile yaptırımların aşılmasına en çok yardım ettiği belirlenen beş ülkeye de yüzde 100 ek vergi getirilmesi öngörülüyordu. Trump'ın kararnamesi, bu vergileri ve yasadaki pek çok yaptırım maddesini muafiyet kapsamına aldı.

Kararname, daha önceden uygulanan Rusya yaptırımlarına dokunmuyor. Beyaz Saray metninde, Graham Yasası'ndan önce Rus hükümetinin faaliyetleri nedeniyle yürürlükte olan yaptırım ve tedbirlerin etkilenmeyeceğinin altı çizildi.

Dizel anlaşmasının ardından geldi

Karar, Washington'ın Rusya'dan dizel ithal etme planını duyurmasından birkaç gün sonra alındı. Trump 9 Ekim'de, küresel akaryakıt fiyatlarını düşürmek için Rusya ile yüz binlerce tonluk dizel tedariki konusunda anlaştıklarını ve karşılığında yaptırımları geçici olarak askıya aldıklarını açıklamıştı. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile varılan anlaşmayla Rus dizelinin küresel piyasaya sunulmasının enerji fiyatlarını aşağı çekmesi amaçlanıyor.

Kongre'den tepki

Kararname, Kongre'de hem Demokrat hem Cumhuriyetçi bazı üyelerin eleştirisine yol açtı. Karardan önce iki partiden 20 milletvekili Trump'a ortak bir mektup göndererek yasanın "tam ve gecikmeksizin" uygulanmasını talep etmişti. Yaptırım paketinin başlıca savunucusu, haberlere göre temmuz ayında hayatını kaybeden Cumhuriyetçi Senatör Lindsey Graham'dı.