Akkuyu NGS'nin 1. Ünitesinde Yakıt Yüklemesi Öncesi Son Aşama Olan Sıcak ve Soğuk Testler Başladı
Akkuyu Nükleer Güç Santrali'nin 1. ünitesinde, Nükleer Düzenleme Kurumu'nun izniyle reaktör tesisinin sıcak ve soğuk testleri başladı. Rosatom, fiziksel devreye alma aşamasına bu yıl içinde geçmeyi hedefliyor.
TemsilîMersin'de yapımı süren Akkuyu Nükleer Güç Santrali'nin (NGS) 1. ünitesinde reaktör tesisinin sıcak ve soğuk çalıştırma testlerine başlandı. Akkuyu Nükleer AŞ'nin açıklamasına göre testler, Nükleer Düzenleme Kurumu'nun (NDK) izin vermesinin ardından başladı. Bu aşama, başlatma, ayarlama ve çalıştırma işlerine geçilmeden önceki son adım olarak tanımlanıyor.
Program süresince nükleer yakıt yüklenmeden ve ünite ilk elektriğini üretmeden önce birinci ve ikinci devrelerdeki bütün ekipman, gerçek işletme koşullarında sınanacak. Santral, Rusya'nın devlet nükleer enerji şirketi Rosatom tarafından inşa ediliyor.
Reaktör 285 dereceye kadar ısıtılacak
Testlerde reaktör tesisi adım adım ısıtılacak. Kimyasal işlemden geçirilmiş sudan oluşan birinci devre soğutucusunun sıcaklığı 285 santigrat dereceye, basıncı 16,5 megapaskala çıkarılarak nominal değerlere ulaştırılacak. Suyun sıvı halde kalmasını sağlayan bu basınç, 1650 metre derinlikteki bir cismin maruz kaldığı basınca denk geliyor.
Bu süreçte ekipmanların ve boru hatlarının dayanıklılığı, titreşim özellikleri, elektrik ve güvenlik sistemleri ile reaktörün kontrol ve koruma sistemi kontrol edilecek. Normal işletmeden tek farkı, reaktör çekirdeğinde gerçek yakıt yerine yakıt demeti simülatörlerinin kullanılması olacak. Testler için gerekli enerji de dışarıdan karşılanacak.
Yakıt yüklemesi için NDK onayı beklenecek
Testler tamamlandığında ana ve yardımcı ekipmanlar revizyondan geçirilecek. Bu inceleme, ekipmanın proje gerekliliklerini karşıladığını ve ünitenin ilk kritikliğe, yani ilk kontrollü zincirleme reaksiyona teknik olarak hazır olduğunu kesinleştirecek. Başlatma operasyonlarına izin verilip verilmeyeceğine NDK, revizyon sonuçlarına bakarak karar verecek. Bu izinle geçilecek fiziksel devreye alma aşamasında uranyum içeren yakıt demetleri ilk kez reaktöre yerleştirilecek.
"Son prova" değerlendirmesi
Rosatom Genel Müdürü Aleksey Likhachev, soğuk ve sıcak testler için gerekli iznin alındığını belirterek testleri santralin bütün sistemleri için bir "son prova" olarak nitelendirdi. Likhachev, şunları söyledi:
"Yani fiziksel devreye alma aşamasına artık bir adım değil, kelimenin tam anlamıyla yarım adım kaldı. Bu aşamada santral, sıcaklık ve basınç açısından tam olarak işletme parametrelerinde çalışacak. Güvenlik sistemleri ve personel de normal işletme koşullarındaki gibi çalışacak. Ancak ihtiyaç duyulan enerji dışarıdan sağlanacak. Devreye alma ile test işletme arasındaki fark da burada. Bu, son bir kontrol aşaması, santralin tüm sistemleri için adeta bir 'son prova'. Bu sürecin sorunsuz tamamlanmasını ve söz verdiğimiz gibi bu yıl fiziksel devreye alma aşamasına geçmeyi umuyoruz."
Akkuyu Nükleer AŞ Genel Müdürü Sergei Butckikh ise ekipman ve güvenlik sistemlerinin, normal işletmeden sapmaların canlandırıldığı senaryolar dahil farklı koşullarda sınanacağını anlattı:
"Nükleer güvenlik ilkeleri, her sistemin ve her bir ekipmanın hizmete alınabilirliğinin teyit edilmesini gerektiriyor. Yakıt yüklenmeden önce bunları farklı koşullarda, normal işletmeden sapmaların simüle edildiği durumlar da dahil olmak üzere, aşamalı olarak kontrol ediyoruz. Ekipmanların güvenilir şekilde çalıştığından ve güvenlik sistemlerinin işlevlerini eksiksiz olarak yerine getirdiğinden emin olmamız gerekiyor. Güç ünitesinin ilk kritikliğe ulaşmaya hazır olması, başlatma, ayarlama ve çalıştırma işlerinin bu aşamasında öngörülen tüm kontrol operasyonlarının sonuçlarına göre sağlanacak."
Mersin'in Gülnar ilçesinde kurulan Akkuyu NGS, Türkiye'nin ilk nükleer santrali. Türkiye ile Rusya arasında 2010'da imzalanan hükümetlerarası anlaşmaya göre yapılan santralin dört ünitesi bulunuyor.