AYM: Canan Karatay'a Verilen Meslekten Alıkoyma Cezası İfade Özgürlüğünü İhlal Etti

Anayasa Mahkemesi (AYM), Prof. Dr. Canan Karatay'ın aşı uygulamalarına ilişkin açıklamaları nedeniyle 2018'de başlatılan disiplin soruşturmasının sonunda kendisine verilen bir aylık geçici olarak meslekten alıkoyma cezasının ifade özgürlüğünü ihlal ettiğine karar verdi. Resmi Gazete'de yayımlanan kararda, cezanın kanunilik şartını karşılamadığı sonucuna varıldı.

Yüksek Mahkeme, Anayasa'nın 26. maddesiyle güvence altına alınan ifade özgürlüğünün ihlal edildiğine hükmetti. İhlalin sonuçlarını gidermek için yeniden yargılama yapılması amacıyla dosya Ankara 14. İdare Mahkemesine gönderildi.

Soruşturma medyadaki açıklamalarla başladı

Karatay hakkındaki disiplin soruşturmasını İstanbul Tabip Odası, yazılı ve görsel medyada aşı uygulamaları üzerine yaptığı açıklamalar nedeniyle açtı. Soruşturma, Karatay'a bir ay süreyle meslekten geçici olarak alıkoyma cezası verilmesiyle sonuçlandı. Karatay cezanın iptali için dava açtı. Dava reddedilince hak ihlali iddiasıyla AYM'ye bireysel başvuruda bulundu.

Mahkemenin gerekçesi

AYM kararında Karatay'ın uzman hekim ve akademisyen olduğuna dikkat çekildi. Kararda, ifade özgürlüğüne yapılacak müdahalelerin erişilebilir, açık ve sonuçları önceden kestirilebilir bir kanun hükmüne dayanması ve keyfiliği önleyecek yeterli güvencelerin bulunması gerektiği vurgulandı.

Cezanın dayanağı, hekimlere uygulanacak disiplin cezalarını düzenleyen 6023 sayılı Türk Tabipleri Birliği Kanunu'nun 39. maddesiydi. Mahkeme bu düzenlemenin, hangi somut eyleme hangi yaptırımın uygulanacağının öngörülmesine yasal çerçevede imkân vermediğini tespit etti. Gerekçede şu değerlendirmeye yer verildi:

"Verilecek disiplin cezaları bakımından keyfi yorum ve uygulamalara karşı hukuki güvencenin sağlanmadığı sonucuna ulaşılmaktadır."

Kararda ayrıca AYM'nin söz konusu 39. maddeyi 2025'te Anayasa'nın 2. maddesine aykırı bulup iptal ettiği hatırlatıldı. Karatay'a verilen cezanın uygulanmasını düzenleyen açık bir yasal hüküm bulunmadığı da belirtildi.

Anayasa'nın 2. maddesi, Türkiye Cumhuriyeti'nin nitelikleri arasında hukuk devleti ilkesini sayıyor. Bireysel başvuru yolu ise olağan kanun yollarını tüketen kişilerin, anayasal haklarının ihlal edildiği iddiasıyla AYM'ye başvurmasına imkân tanıyor. Karatay, beslenme konusundaki görüşleriyle kamuoyunda tanınıyor.