Erdoğan: 3,5 Tonluk Ay Uzay Aracının Yerlilik Oranı Yüzde 80'in Üzerinde

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye'nin ilk kez ev sahipliği yaptığı 77. Uluslararası Uzay Kongresi'nde Antalya'da konuştu. Ay Araştırma Programı kapsamında geliştirilen uzay aracının üretimi, montajı ve entegrasyonu tamamlandı. Erdoğan, aracın şu anda sistem seviyesindeki çevresel testlerden geçirildiğini açıkladı. Erdoğan'ın verdiği bilgiye göre araç yaklaşık 3,5 ton ağırlığında, yerlilik oranı ise yüzde 80'in üzerinde.

"Yaklaşık üç buçuk ton ağırlığındaki Ay uzay aracımızın yüzde 80'in üzerinde yerlilik oranına sahip olması bizim için ayrıca büyük bir gurur kaynağıdır."

Erdoğan, ay hedefinin 2021'de açıklanan Millî Uzay Programı'nda yer aldığını hatırlattı. Bu hedefin o dönem bazı çevrelerce küçümsendiğini, bugün ise somut bir programa dönüştüğünü söyledi. Ay görevinde İMECE ve Türksat 6A projelerinden edinilen mühendislik birikiminin kullanıldığını da belirtti:

"Yani her seferinde sıfırdan başlamıyor, bir önceki görevde kazandığımız bilgi ve tecrübeyi bir sonraki hedefimize taşıyoruz."

Somali'de uzay limanı inşaatı başladı

Erdoğan, uzayda söz sahibi olmak için uydu üretmenin tek başına yetmediğini, uzaya erişim imkânının da gerektiğini vurguladı. Bu amaçla Somali ile kurulan iş birliği çerçevesinde bu ülkede yapılacak uzay limanının inşaatına başlandığını duyurdu. Erdoğan'a göre proje, Türkiye'nin uzaya erişim kapasitesini artırmanın yanı sıra Afrika'daki uzay ekosisteminin gelişmesine de katkı sağlayacak.

Erdoğan, Türkiye'nin uydusunu kendisi tasarlayıp üreten, test eden ve uzayda işleten az sayıdaki ülke arasında yer aldığını söyledi. Bu çerçevede yüksek çözünürlüklü yer gözlem uydusu İMECE'yi, Göktürk uydularını, Türksat 5A ile 5B'yi ve 2024'te fırlatılıp hizmete alınan ilk yerli ve millî haberleşme uydusu Türksat 6A'yı örnek gösterdi. İnsanlı uzay faaliyetlerinde ise yine 2024'te Alper Gezeravcı'nın Uluslararası Uzay İstasyonu'na gönderilmesini ve Tuva Cihangir Atasever'in yörünge altı araştırma uçuşunu hatırlattı. Erdoğan bu adımları anlamlı ama yetersiz bulduğunu söyledi ve daha fazla astronot ile bilim insanının uzaya gönderilmesinin hedeflendiğini ekledi.

Uzayın silahlandırılmasına karşı çağrı

Erdoğan konuşmasında uzayın birkaç ülkenin rekabet alanına ya da öncü olanların sahiplendiği bir alana dönüştürülmesine karşı çıktı:

"Özellikle uzayı silahlandırmak ve burayı silahlanma yarışının aracı hâline getirmek fevkalade yanlıştır. Dahası tehlikelidir."

Erdoğan, bu eğilimin son dönemde yaygınlaştığını belirtti. Türkiye'nin uzay imkânlarından daha çok ülkenin, gencin ve girişimcinin yararlanmasını istediğini söyledi. Uzayda Barış İçin Antalya Deklarasyonu'nu imzalayan katılımcılara teşekkür eden Erdoğan, deklarasyonu henüz imzalamamış ülkeleri de imzaya çağırdı.

Kongreye 111 ülkeden katılım

"Dünyanın daha fazla uzaya ihtiyacı var" temasıyla düzenlenen kongreye 111 ülkeden temsilciler katılıyor. Erdoğan, organizasyondaki katkıları nedeniyle başta Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Türkiye Uzay Ajansı ve Uluslararası Uzay Federasyonu olmak üzere emeği geçen kurumları tebrik etti.

Erdoğan, konuşmasında Türklerin gökbilim alanındaki tarihî birikimine de yer verdi. Ali Kuşçu, Seydi Ali Reis ve 16. yüzyılda İstanbul'da rasathane kuran Takiyüddin'i bu alanın öncüleri arasında saydı. Prof. Dr. Fuat Sezgin'in çabalarıyla kurulan İstanbul İslam Bilim ve Teknoloji Tarihi Müzesi'ni de konuklara önerdi. Geçen cumartesi Şanlıurfa'da TEKNOFEST Güneydoğu'ya katıldığını hatırlatan Erdoğan, festivale 81 ilden ve 97 ülkeden 730 binden fazla takımın başvurduğunu söyledi.

Uluslararası Uzay Kongresi, Uluslararası Uzay Federasyonu tarafından her yıl farklı bir ülkede düzenleniyor.