Türkiye'nin En Büyük Kuantum Bilgisayarı Arf-Kuantum TÜBİTAK'ta Kurulacak
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Türkiye'nin en büyük kuantum bilgisayarının TÜBİTAK bünyesinde kurulacağını açıkladı. 54 kübit kapasiteli IQM Radiance R3 sistemi 2027'de devreye alınacak.
TemsilîTürkiye'nin en büyük kuantum bilgisayarı TÜBİTAK bünyesinde kurulacak. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, "Arf-Kuantum" adı verilen proje kapsamında 54 kübit kapasiteli IQM Radiance R3 kuantum sisteminin 2027 yılında devreye alınacağını açıkladı.
Kacır projeyi NSosyal hesabından duyurdu. Bakan, yatırımın Türkiye'nin kuantum bilişim teknolojilerinde dünyanın önde gelen 15 ülkesi arasına girme hedefine hizmet edeceğini söyledi. Sistemin kurum içinde kurulacak olmasıyla donanımın, verilerin ve projelerde ortaya çıkacak fikri mülkiyet haklarının tamamen Türkiye'nin denetiminde kalacağını vurguladı.
"Kuantum teknolojilerinde geleceğin Türkiye’sini inşa ediyoruz! Milli Teknoloji Hamlesi vizyonumuz doğrultusunda, ülkemizin en büyük kuantum bilgisayarını TÜBİTAK bünyesinde kurmak üzere önemli bir projeye imza attık."
Kacır, sistemle yapay zekâ, siber güvenlik, ileri malzeme teknolojileri ve karmaşık optimizasyon problemleri gibi alanlarda yerli kuantum algoritmaları ve yazılımları geliştirileceğini belirtti.
"Üniversitelerimize, araştırma merkezlerimize ve sanayimize dünya standartlarında hesaplama gücü sunarak nitelikli insan kaynağımızı ve teknolojik bağımsızlığımızı güçlendireceğiz."
Kullanım alanları
Kuantum bilgisayarının bilimsel araştırmalardan sanayiye uzanan geniş bir yelpazede kullanılması planlanıyor. Sistemin yeni ilaç ve malzemelerin bulunma sürecini kısaltması, enerji, ulaşım ve lojistikte en verimli çözümlerin geliştirilmesine yardımcı olması, yapay zekâ ve siber güvenlik çalışmalarını da desteklemesi bekleniyor.
TRUBA üzerinden erişim
Sistem; üniversiteler, araştırmacılar, kamu kurumları, sanayi kuruluşları ve teknoloji girişimlerinin kullanımına açılacak. Araştırmacılar, ulusal hesaplama altyapısı TRUBA aracılığıyla proje başvurusu yaparak bulundukları şehirden kuantum bilgisayarına bağlanabilecek. TRUBA, TÜBİTAK ULAKBİM'in yürüttüğü yüksek başarımlı hesaplama altyapısıdır.
Projeyle ayrıca kuantum teknolojileri alanında yetişmiş insan kaynağının artırılması, kritik araştırmalarda dışa bağımlılığın azaltılması, bilimsel çalışmaların ve verilerin yurt içinde kalması amaçlanıyor. Kurulacak sistemin üreticisi IQM, kuantum bilgisayarları geliştiren Finlandiya merkezli bir şirket.