Eski SPK Başkanı İbrahim Ömer Gönül İçin Teftiş Kurulu Görevlendirildi

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, kamuoyunda "fon krizi" adıyla bilinen soruşturmada eski Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) Başkanı İbrahim Ömer Gönül hakkında ön inceleme ve araştırma yapılması için Bakanlık Teftiş Kurulunu görevlendirdi. Hazine ve Maliye kaynaklarına göre görevlendirme, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının talebi üzerine cuma günü yapıldı. Bakanlık konuyla ilgili yazılı açıklama yapmadı.

Başsavcılık, Gönül hakkında "görevi kötüye kullanma" suçundan soruşturma yürütebilmek için Bakanlıktan izin istemişti. Teftiş Kurulunun hazırlayacağı raporun, sürecin nasıl ilerleyeceğini belirlemesi bekleniyor.

Soruşturma neden Bakan iznine bağlı?

6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'nun 133'üncü maddesi, SPK başkanı ve üyelerinin görevleriyle bağlantılı olarak işlediği öne sürülen suçlar için soruşturma açılmasını ilgili bakanın iznine bağlıyor. Bu nedenle Başsavcılık, Gönül hakkında doğrudan soruşturma başlatamıyor.

Savcılık yazısında neler var?

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Terörizmin Finansmanı ve Aklama Suçu Soruşturma Bürosu, Bakanlığa 30 Eylül 2026'da gönderdiği yazıda Gönül'ün yatırım fonlarının denetimindeki görev ve sorumluluklarını yerine getirmediğine dair "açık ve yeterli emareler" bulunduğunu bildirdi.

Yazıya göre Borsa İstanbul Pay Piyasası'ndaki bazı hisselerde portföy yönetim şirketleri ve yatırım fonları aracılığıyla manipülasyon yapıldığı değerlendiriliyor ve bu konuda dört ayrı soruşturma sürüyor. Soruşturmalarda borsadaki hisseler, TEFAS'a açık ve kapalı fonlarla birlikte inceleniyor; fonlarla hisseler arasındaki bağlantılı ve eş zamanlı hareketler araştırılıyor. Savcılık, dosyalardaki eylemleri nitelikli dolandırıcılık, suç işlemek amacıyla örgüt kurma, suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama ve piyasa dolandırıcılığı suçları kapsamında değerlendiriyor.

Soruşturma dosyalarında, portföy yönetim şirketleri ile yöneticilerinin yönlendirmesiyle "imkânsız tabir edilebilecek nitelikte kazançlar" elde eden kişi ve şirketlerin belirlendiği ileri sürülüyor. Başsavcılık, SPK'nın 2024'ten Eylül 2026'ya kadar hazırladığı raporlara dayanarak savcılığa suç duyurusunda bulunduğunu da hatırlattı.

Yazıda SPK'nın yatırım fonlarını finansal ve dijital gözetim mekanizmalarıyla çok katmanlı şekilde denetleme yükümlülüğüne dikkat çekildi. Savcılığa göre yatırımcı haklarını korumak, fonların mevzuata uygunluğunu denetlemek ve fiyat hareketlerini gözetmek Kurulun asli sorumlulukları arasında yer alıyor. Fonların borsadaki paylarda ekonomik gerçeklikle örtüşmeyen yapay fiyat hareketlerine yol açıp açmadığını izlemek de bu görevlerden biri olarak sayıldı.

Altı fona özellikle dikkat çekildi

Savcılık yazısında Tera Portföy Birinci Serbest Fon, Pusula Portföy Hisse Senedi Fonu, Pusula Portföy Birinci Değişken Fon, Tera Portföy Algoritmik Stratejiler Serbest Fon, Atlas Portföy Serbest Fon ve Hedef Portföy İkinci Serbest Fon öne çıkarıldı. Bazı fonların benzer strateji izleyen fonlara göre olağan dışı kazanç sağladığı, yatırımcıların ise SPK denetimine güvenerek bu fonlara para yatırdığı vurgulandı. Yazıya göre bazı yatırımcılar kazançlarını, hatta yatırdıkları ana parayı bile geri alamadı.

SPK, 17 Eylül'de aldığı kararla 7 portföy yönetim şirketine ait 131 yatırım fonunu TEFAS'ta işleme kapatmış ve tasfiye sürecini başlatmıştı.

Gönül: Gereken denetimleri yaptık

2022'de SPK Başkanlığına atanan Gönül, 30 Eylül'de soruşturmada şüpheli sıfatıyla ifade verdi. Hürriyet yazarı Musa Kesler'e konuşan Gönül, görev döneminde denetim yükümlülüklerini yerine getirdiklerini savundu:

"Biz kendi dönemimizde gereken denetimleri yaptık. Adı geçen fonlardan bazılarına para cezası da kestik. Bizim başlattığımız soruşturmalar da bizden sonraki yönetim tarafından tamamlandı, bültenlere de geçti."

Bir hissedeki bin kat yükselişin nasıl fark edilmediği sorulduğunda ise Gönül şu yanıtı verdi:

"Halk teveccüh eder de bir hisseye yığılma olursa onu hemen 'manipülasyon' olarak sınıflandıramayız"

Gönül'ün bu açıklaması kamuoyunda tepki çekti.

65 tutuklama, el konulan jetler ve villalar

Soruşturmada şimdiye kadar 65 şüpheli tutuklandı, 88 şüpheliye adli kontrol tedbiri uygulandı. Tutuklananlar arasında Tera Portföy CEO'su Emir Münir Sarpyener ile Tera Portföy Yönetim Kurulu Başkanı Erdin Özel de var. Şüphelilere ait 2 özel jete, 1 yata, 5 villaya ve 4 lüks araca el konuldu.

TEFAS, yatırım fonu paylarının alınıp satıldığı Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu'dur.