21 Kasım 2026 Cumartesiİstanbul17°
Son Dakika
Ekonomi

Makine İhracatı Ocak-Ekimde 23,7 Milyar Dolarla Tüm Zamanların Zirvesine Çıktı

Türkiye'nin makine ihracatı yılın ilk 10 ayında yüzde 0,8 artışla 23,7 milyar dolara çıkarak rekor kırdı. MAİB Başkanı Sevda Kayhan Yılmaz, AB'nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması'nı genişletme planının sektöre ek maliyet yükleyeceği uyarısında bulundu.

Fabrika üretim hattında bant üzerinde ilerleyen cam şişeler ve makinelerTemsilî
Fotoğraf olayın kendisine ait değildir, temsilîdir. Grafik: habercy · Veri: MAİB · Fotoğraf: Keegan Checks / Pexels

Makine imalat sanayisinin serbest bölgeler dahil konsolide ihracatı, ocak-ekim döneminde geçen yılın aynı aylarına kıyasla yüzde 0,8 artarak 23,7 milyar dolara yükseldi. Makine İhracatçıları Birliği (MAİB) verilerine göre bu tutar, sektörün bugüne kadar ulaştığı en yüksek seviye oldu.

Rekorun arkasında ihracat hacmi değil, birim fiyatlardaki yükseliş var. Söz konusu dönemde ihraç edilen makine miktarı yüzde 6,2 azalırken kilogram başına ihracat fiyatı 8,7 dolara çıktı.

Almanya ilk, ABD ikinci sırada

On aylık dönemde Türk makine üreticilerinin en büyük pazarı, yüzde 7,1 artışla 2,9 milyar dolarlık satış yapılan Almanya oldu. İkinci sıradaki ABD'ye yapılan ihracat ise yüzde 27 yükselerek 2 milyar dolara ulaştı.

Ürün grupları arasında yaklaşık 2,1 milyar dolarla içten yanmalı motorlar ve bu motorların aksamları başı çekti. Bunu 1,9 milyar dolarla inşaat ve madencilik makineleri, yaklaşık 1,4 milyar dolarla pompa ve kompresörler izledi.

Yıllık bazda bakıldığında sektörün ihracatı 28,9 milyar dolar olarak hesaplandı. Aynı dönemde, yani son 12 ayda makine ithalatı yüzde 5,4 artışla 47,5 milyar dolara çıktı.

Karbon düzenlemesi maliyet baskısı yaratıyor

MAİB Başkanı Sevda Kayhan Yılmaz, Anadolu Ajansı'na yaptığı değerlendirmede, Avrupa Birliği'nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması'nın (SKDM) kapsamını genişletme hazırlığının Türk makine sektörüne ciddi bir maliyet yükü getireceğini söyledi. Yılmaz, Avrupa Parlamentosu'nun düzenlemeye tabi ürün sayısını 457'ye yükseltmeyi planladığını aktardı. Yılmaz'a göre Türkiye, yeni eklenecek ürün gruplarında AB'ye yılda yaklaşık 8 milyar avroluk ihracatıyla Çin'den sonra bu değişiklikten en çok etkilenecek ikinci ülke konumunda.

Yılmaz, AB'nin kendi sanayisi için yeşil dönüşüm hedeflerini gevşetirken sınırda uyguladığı karbon ve benzeri düzenlemeleri genişletmesini, küresel rekabetteki konumunu koruma stratejisi olarak yorumladı.

SKDM'nin mali yükümlülük aşamasına geçmesiyle karbon maliyetinin ihracatçılar için doğrudan bir gidere dönüştüğünü belirten Yılmaz, Türkiye'de kurulma süreci devam eden Emisyon Ticaret Sistemi'nin (ETS) bu yükü hafifletmede belirleyici olacağını ifade etti. Ancak ulusal ETS'nin pilot döneminde tahsisatlar ücretsiz dağıtıldığı için şirketlerin henüz karbon bedeli ödemediğini, bu nedenle AB sınırında ödenen tutardan düşülebilecek bir yurt içi karbon fiyatının oluşmadığını vurguladı.

Yılmaz, ulusal ETS'nin SKDM ile mahsuplaşmaya açılmasını, makine tedarik zincirine ilişkin kuralların uygulanabilir takvimlerle belirlenmesini ve üreticiler arasında güvenilir veri paylaşımının sağlanmasını talep etti.

Yeşil Mutabakat Eylem Planı'na destek

Ticaret Bakanlığı koordinasyonunda güncellenen Yeşil Mutabakat Eylem Planı'nı da değerlendiren Yılmaz, planın sektörün adil geçiş sürecine ilişkin beklentileri açısından önemli olduğunu belirterek şunları söyledi:

"Ekonomimizin yeşil tedarik zincirlerine entegrasyonu ve Gümrük Birliği'nin ileriye taşınması amacıyla yürürlüğe konulan Yeşil Mutabakat Eylem Planı'nın güncellenmesini sektörümüz adına kritik bir adım olarak görüyoruz. Yeni plan doğrultusunda ulusal ETS'nin sektörel etkilerinin analiz edilecek olması ve karbon fiyatlandırması alanında uluslararası iş birlikleri geliştirilmesi, ihracatçılarımızın karşılaşacağı maliyet baskısını öngörmek açısından önemli. Ayrıca, SKDM uygulamasındaki emisyon hesaplama yöntemleri ve doğrulama süreçleri gibi sahadaki somut teknik darboğazlara dair sektörel görüşlerimizin AB'ye aktarılacak olması da elimizi güçlendiriyor."

SKDM, AB'ye ithal edilen belirli ürünlerin üretiminde ortaya çıkan karbon emisyonlarını fiyatlandıran bir mekanizma. Geçiş dönemindeki raporlama yükümlülüğünün ardından 2026 başında ithalatçıların mali yükümlülüğünü kapsayan kesin uygulama dönemine geçildi.

Paylaş
Sonraki haberSanayi Üretici Fiyatları Ekimde Yıllık Yüzde 29,27 Arttı