Paraguay Devlet Başkanı Santiago Pena, Ueno Bank Krizinin Ardından İstifa Etti

Paraguay Devlet Başkanı Santiago Pena, bugün görevinden istifa ettiğini açıkladı. Ülkenin en büyük özel finans kuruluşlarından Ueno Bank'ın çöküşü ülke genelinde bir krize yol açmıştı. İktidardaki Colorado Partisi de Pena hakkındaki azil sürecine destek verdiğini duyurmuştu.

Pena, video mesajı olarak yayımlanan ulusa sesleniş konuşmasında ülkenin istikrarını ve toplumsal barışı her şeyin üstünde tuttuğunu söyledi. Halktan özür dileyen Pena şunları söyledi:

"Şayet bir an olsun halkımı hayal kırıklığına uğrattıysam halkımızdan özür dilemek istiyorum. Bana duyduğunuz güveni istismar etmek gibi bir niyetim asla olmadı. Ülkemizin istikrarını, toplumsal barışı ve demokratik kurumlarımızı koruma gerekliliğini gözeterek devlet başkanlığı görevimden istifa etme kararı aldım. Bugün hayatımın en zor anlarından birinde sizlere sesleniyorum. Sevgili yurttaşlarım, biz çok zor anlardan geçmiş ve her zaman ayağa kalkmayı bilmiş bir ülkeyiz. Halkımızın gücüne ve kurumlarımızın bu durumu aşma kapasitesine sonuna kadar inanıyorum."

Pena, açıklamasında bankada mahsur kalan paralara da değindi:

"En büyük dileğim, bu fonların geri ödenmesinin güvence altına alınması, mevduat garanti fonunun amacını yerine getirmesi ve kamu fonlarının, ayrıca tüm Paraguaylılara ait kaynakların korunmasıdır"

Görevi Alliana devralacak

İstifanın yürürlüğe girmesi için Senato'nun onayı gerekiyor. Bir Senato sözcüsü, Kongre'nin istifayı resmen kabul etmek için yerel saatle 14.00'te toplanacağını açıkladı. Milletvekilleri de yönetimin hızla devredilmesi için Senato'nun kısa sürede karar vermesini beklediklerini söyledi. Bloomberg ise Paraguay Meclisi'nin Pena'nın azledilmesini onayladığını bildirdi. Devlet Başkan Yardımcısı Pedro Alliana'nın yerel saatle 15.30 civarında yemin ederek görevi devralması bekleniyor.

Kendi partisi de desteğini çekti

ABD Başkanı Donald Trump'ın müttefikleri arasında gösterilen Pena, muhafazakâr Colorado Partisi'nin (ANR) bazı üyelerinin desteğini de yitirmişti. Partinin genel başkanı Horacio Cartes, Temsilciler Meclisi'ndeki olağanüstü oturum başlamadan hemen önce yaptığı açıklamada azil sürecini desteklediklerini bildirdi. 2013-2018 yılları arasında devlet başkanlığı yapan Cartes şöyle konuştu:

"Colorado Partisi olarak kamunun, özel sektörün ve emeklilerin fonlarının gasbedilmesinin yanında yer almayacağız. İnsanlarımızı ve partimizin temsil ettiği değerleri düşünmek zorundayız. Colorado bayrağı ülkeye hizmet geçmişini temsil eder, ona sadık kalmak, vatan gerektirdiğinde cesaretle hareket etmektir. Devlet Başkanlığı kurumunun ve cumhuriyetin kurumsal yapısının yeniden rayına oturtulması amacıyla Devlet Başkanı Pena'ya yönelik azil sürecini destekliyoruz."

Azil istemli gensoru, muhalefet milletvekilleri ile Colorado Partisi içindeki muhalif kanat tarafından verilmişti. Bunun üzerine Kongre, iki ayrı olağanüstü oturum yapma kararı almıştı. Pena'nın istifasını isteyen protestocular da sokaklara çıkmıştı.

Azil dosyasındaki suçlamalar

Muhalefetin hazırladığı azil dosyasında Pena'nın 2023'te göreve başlamasına rağmen Ueno Bank'ın bağlı olduğu gruptaki hisselerini elden çıkarmadığı ileri sürüldü. Dosyaya göre Pena böylece ticari çıkarlarını devlet sorumluluklarının önüne koydu ve görevini kötüye kullandı. Dosyada ayrıca Sosyal Güvenlik Enstitüsü'ne (IPS) ait yaklaşık 355 milyon dolarlık emeklilik fonunun bu bankada tutularak bankaya imtiyaz sağlandığı iddia edildi. Carlos Carvallo'nun 2023'te Paraguay Merkez Bankası (BCP) başkanlığına atanmasında usulsüzlük yapıldığı iddiası da dosyada yer aldı. Milletvekilleri Pena'yı genel olarak çıkar çatışması, emeklilik fonlarını kötüye kullanma ve kurumsal düzeydeki usulsüzlükleri örtbas etmekle suçladı.

Pena ise suçlamaları reddetmiş, önceliğinin halkı korumak olduğunu ve düzensizliklerden sorumlu olanların yargı önünde hesap vereceğini söylemişti.

Ueno Bank'ın çöküşü

Küçük ölçekli bir finansal teknoloji şirketi olarak kurulan Ueno, kısa sürede büyüyerek yaklaşık 850 milyon dolarlık kamu fonunu yöneten orta ölçekli bir bankaya dönüşmüştü. Merkez Bankası, bankanın sermaye yeterlilik oranının yasal sınırın yarısının altına düştüğünü tespit edince 3 Kasım'da bankaya el koymuş ve tasfiye kararı almıştı.

Kararın ardından şubeler kapatıldı. Mobil uygulama, banka kartları ve tüm dijital bankacılık hizmetleri de durduruldu. Ueno Bank'ın 2,9 milyon ile 3 milyon arasında olduğu bildirilen müşterisi hesaplarına erişemedi. Bu sayı, ülke nüfusunun yaklaşık yarısına karşılık geliyor. Kaynaklarda ülke nüfusu 6,1 ile 6,5 milyon arasında veriliyor. Mevduatlarına ulaşamayan çok sayıda vatandaş gösteriler düzenledi.

Kriz salı günü Merkez Bankası Başkanı Carlos Carvallo'nun istifasına yol açtı. Bankanın sekiz yöneticisi de gözaltına alındı. Ueno ise yaşananlarla ilgili kamuoyuna bir açıklama yapmadı.

Gelişmeler, Paraguay'ın başta komşusu Brezilya olmak üzere yabancı yatırımcılar gözünde istikrarlı bir yatırım merkezi olarak kazandığı itibarı zedeledi.