TCMB 2026 Yıl Sonu Enflasyon Tahminini Yüzde 29,5'e Yükseltti

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), yılın son Enflasyon Raporu'nda 2026 yıl sonu enflasyon tahminini yukarı yönlü güncelleyerek yüzde 29,5'e çıkardı. Banka, enflasyonun 2027 sonunda ara hedef olan yüzde 21'e, 2028 sonunda yüzde 13,5'e, 2029 sonunda ise yüzde 9'a inmesini bekliyor. Orta vadede yüzde 5'lik hedefte istikrar sağlanacağı öngörülüyor.

Raporu, İstanbul Finans Merkezi'ndeki TCMB Yerleşkesi'nde düzenlenen bilgilendirme toplantısında Başkan Fatih Karahan tanıttı. Karahan'a göre revizyonun temel nedeni petrol fiyatları. Hürmüz Boğazı üzerinden enerji sevkiyatının normale döneceğine yönelik beklentiler zayıfladı, bölgedeki gerilim de arttı. Bu iki gelişme petrol fiyatlarını yükseltti. Banka da petrol fiyatı varsayımlarını 2026 ve 2027 için yukarı çekti.

Ana eğilimde iyileşme, politikada ihtiyat

Karahan, son verilere göre enflasyonun ana eğilimindeki iyileşmenin netleştiğini söyledi. Bununla birlikte para politikasında gevşemeye gidilmeyeceğinin altını çizdi:

"Dezenflasyonun devamını ve enflasyonun ara hedeflerimizle uyumlu şekilde gerilemesini sağlayacak sıkı para politikası duruşumuzu sürdüreceğiz."

Karahan'ın verdiği bilgiye göre, savaşın etkisiyle mart-haziran döneminde yükselen ana eğilim temmuzdan bu yana geriliyor. Uzun vadeli eğilimleri yansıtan trend enflasyon göstergesi de bu iyileşmeyi doğruluyor. Hizmet enflasyonunda yavaşlama yıl boyunca sürdü. Karahan, geçmişte ataleti yüksek olan kalemlerdeki yavaşlamayı önemli bulduklarını belirtti. Kira enflasyonunda da yavaşlama eğiliminin belirginleştiğini söyledi. Temel mal enflasyonu düşük seyrini koruyor. Gıda enflasyonu arz koşullarının iyileşmesiyle geriliyor, ancak oynaklık sürüyor.

Öte yandan arz yönlü baskılar dezenflasyonu yavaşlattı. Karahan, 2026'da enflasyonun seyrini en çok enerji fiyatlarının belirlediğini, enerji dışındaki kalemlerde ise iyileşmenin devam ettiğini söyledi. Enflasyon beklentilerindeki bozulmanın sınırlı kaldığını, yine de beklentilerin temkinli duruşu korumayı gerektirdiğini ifade etti.

"Dezenflasyon süreci ivme kaybetmekle birlikte devam ediyor."

Enerji fiyatları ve tedarik zinciri

Karahan'a göre eylül ve ekim aylarında ham petrol ve doğal gaz fiyatları belirgin biçimde yükseldi. ABD seçimlerinin ardından çatışmaların yeniden şiddetleneceği beklentisi zayıfladı. Bu da risk primini düşürdü ve fiyatlara kısmen yansıdı. Buna karşın enerji fiyatları hem önceki rapor döneminin hem de savaş öncesinin üzerinde kalmaya devam ediyor. Karahan, fiyatlarda oynaklığın sürdüğünü ve risklerin her iki yönde de bulunduğunu söyledi.

Tedarik zincirindeki sorunlar da devam ediyor. Eylülde Hürmüz Boğazı'na alternatif ticaret yollarındaki riskler arttı. Rotaların uzaması ve sigorta maliyetlerinin yükselmesi navlun giderlerini ciddi ölçüde artırdı. Kasımda bazı maliyetler sınırlı da olsa geriledi. Ancak alternatif güzergahların kapasite sınırları, bölgesel saldırı riski, yüksek lojistik maliyetler ve azalan stoklar enerji fiyatlarını baskılamaya devam ediyor. Bu nedenle ithalat fiyatlarında enerji kaynaklı yüksek seyir sürüyor.

Karahan, enerji fiyatlarındaki artışın geçici olup olmayacağının enflasyon görünümü açısından belirleyici olduğunu vurguladı. Artış kalıcı hale gelirse diğer mal ve hizmet fiyatlarına dolaylı etkiler yaratabilir. Banka, arz şoklarının firmaların fiyatlama davranışları ve beklentiler üzerindeki ikincil etkilerini izliyor. Karahan, emtia fiyatlarındaki artışların uzun sürmesinin ve maliyet şoklarının sıklaşmasının dezenflasyonu yavaşlatabileceğini belirtti.

Küresel görünüm

Karahan, savaşın küresel büyüme üzerindeki etkisinin savaş bölgesi dışında görece sınırlı kaldığını söyledi. Yapay zeka yatırımlarındaki artış, savaşın yarattığı negatif arz şokunu kısmen dengeledi. Küresel büyüme savaşın ilk dönemindeki beklentilerden daha dirençli seyretti. Bu nedenle dış talep varsayımları değiştirilmedi. Buna göre dış talebin 2026'da zayıf kalması, 2027'de ise sınırlı bir toparlanma göstermesi bekleniyor. Bölge ülkeleriyle güçlü ticari bağlar Türkiye'yi olumsuz etkilerken bazı önemli ticaret ortaklarındaki büyüme görünümünün iyileşmesi olumlu katkı sağlıyor.

Küresel manşet enflasyon rapor döneminde artmaya devam etti. Kısa vadeli enflasyon beklentileri yükselirken çekirdek enflasyon daha yatay bir seyir izledi. Karahan, ikincil etkiler nedeniyle küresel görünümün daha da bozulabileceği uyarısında bulundu. ABD ve Avrupa merkez bankaları eylülde politika faizlerini artırdı, bu bankalar için beklenen faiz patikaları da yukarı revize edildi. Gelişmiş ülkelerde uzun vadeli tahvil faizleri yüksek ve dalgalı seyrediyor. Karahan bunu artan kamu borcu, jeopolitik belirsizlik ve beklentilerdeki bozulmaya bağladı. Eylülden bu yana gelişmekte olan ülkelerden portföy çıkışları yeniden hızlandı.

İç talep zayıf, ihracat dirençli

Yurt içinde büyüme ikinci çeyrekte iç talepteki yavaşlamayla ivme kaybetti. Üçüncü çeyrekte hizmet üretimi artarken sanayi üretimi geriledi. Kapasite kullanım oranı tarihsel ortalamaların altında. Karahan, talep koşullarının dezenflasyonu destekler düzeyde olduğunu ve bu desteğin süreceğini öngördüklerini söyledi. İşgücü piyasasının ise manşet işsizlik oranının gösterdiğinden daha az sıkı olduğunu belirtti.

İhracat ikinci ve üçüncü çeyrekte olumlu bir performans gösterdi. Enerji ithalatı jeopolitik gelişmeler nedeniyle artmaya devam ederken altın ve enerji dışı ithalat yataya yakın seyrediyor. Karahan, turizmde savaşa rağmen genel görünümün bozulmadığını, cari açığın milli gelire oranının da yatay kaldığını söyledi.

Finansal piyasalar ve krediler

Karahan, finansal piyasalardaki son gelişmeler karşısında likidite araçlarının ve makroihtiyati çerçevenin aktif biçimde kullanıldığını açıkladı. Ağırlıklı ortalama fonlama maliyeti toplam 400 baz puan geriledi ve bu düşüş mevduat ile kredi faizlerine büyük ölçüde yansıdı. Karahan, yurt içi yerleşiklerin Türk lirası tercihinin güçlü kaldığını, fon piyasasındaki gelişmelerin ardından fonlardan çıkan paranın büyük kısmının mevduata geçtiğini söyledi.

Kredi büyümesi son dönemde yavaşladı. Toplam tahsili gecikmiş alacak oranı tarihsel ortalamasına yakın düzeyde. Bireysel kredilerdeki gecikmeler ise yakından izleniyor. Karahan, altın fiyatları ve risk iştahındaki dalgalanmaların rezervlere yansıdığını da belirtti.

Karahan, para politikası duruşunu belirlerken risklerin yönünün ve beklentiler üzerindeki etkilerinin bütüncül biçimde değerlendirileceğini söyledi:

"Fiyat istikrarını sağlayana kadar sıkı para politikası duruşunu sürdüreceğiz."

Enflasyon Raporu, TCMB'nin yılda dört kez yayımladığı ve enflasyon tahminlerini güncellediği temel iletişim aracıdır.