Türkiye Dahil 15 Ülke, İngiltere ve Avustralya'nın İsrail Yerleşimlerine Yönelik Yaptırımlarını Destekledi
Türkiye'nin de aralarında bulunduğu 15 ülkenin dışişleri bakanları, İngiltere ve Avustralya'nın işgal altındaki Filistin topraklarındaki İsrail yerleşimleri nedeniyle aldığı yaptırım kararlarını memnuniyetle karşıladı. Bakanlar, başka ülkelerin de benzer adımlar atmasını istedi.
TemsilîTürkiye'nin de aralarında olduğu 15 ülkenin dışişleri bakanları ortak bir açıklama yaptı. Bakanlar, İngiltere ve Avustralya'nın işgal altındaki Filistin topraklarında süren İsrail yerleşim faaliyetleri nedeniyle yaptırım uygulama kararını memnuniyetle karşıladıklarını açıkladı. Açıklamada, bu adımın uluslararası toplumun diğer üyelerine de örnek olması temennisi dile getirildi.
Açıklamaya Türkiye'nin yanı sıra Birleşik Arap Emirlikleri, Cezayir, Endonezya, Filistin, Katar, Kuveyt, Libya, Maldivler, Mısır, Nijer, Pakistan, Somali, Suudi Arabistan ve Ürdün'ün dışişleri bakanları imza koydu.
Şirketler de yaptırım kapsamında
Bakanlar, iki ülkenin kararlarının yasa dışı yerleşimlerin yapımında yer alan şirketleri hedef alan tedbirleri de içermesini olumlu buldu. İngiltere'nin Gazze'ye insani yardım gönderilmesine engel olan bir kuruluşa uyguladığı yaptırım da açıklamada memnuniyetle karşılanan adımlar arasında yer aldı.
Bakanlar, yerleşim faaliyetlerinden sorumlu tutulan kişi ve kuruluşlarla birlikte yerleşimlerin genişletilmesine ve ilhak politikalarına destek veren, bunları kolaylaştıran ya da uygulayan kişi ve kuruluşlara da uluslararası tedbir ve yaptırım uygulanmasını desteklediklerini belirtti. Ortak açıklamada şu ifadeler yer aldı:
"Bu çerçevede Bakanlar, E1 yerleşim planı dahil olmak üzere yerleşim faaliyetlerinden sorumlu kuruluş ve şahıslar ile yerleşimlerin genişletilmesini ve ilhak politikalarını destekleyen, kolaylaştıran veya hayata geçiren kuruluş ve şahıslara yönelik uygun uluslararası tedbirlerin alınması ve yaptırımlar uygulanması suretiyle hesap verebilirliğin sağlanmasına yönelik tüm çabalara desteklerini ifade etmektedir."
E1 planına sert kınama
Açıklamada İsrail'in yerleşim politikaları, özellikle E1 yerleşim planı ve işgal altındaki Doğu Kudüs'ün doğusunda bu planla bağlantılı olarak yürütülen faaliyetler, en güçlü ifadelerle kınandı. E1, Doğu Kudüs ile Batı Şeria'daki Maale Adumim yerleşimi arasında kalan bölgede inşaat öngören bir plandır ve uygulanması halinde Batı Şeria'nın kuzeyiyle güneyinin arasındaki bağlantıyı keseceği yönünde uyarılar yapılmaktadır.
Bakanlara göre İngiltere ve Avustralya'nın aldığı tedbirler uluslararası hukukla uyumlu. Açıklamada bu konuda BM Güvenlik Konseyi'nin 2016'da kabul ettiği 2334 sayılı karar ve ilgili diğer BM kararları gösterildi. Uluslararası Adalet Divanı'nın 19 Temmuz 2024 tarihli istişari görüşüne de atıf yapıldı. Bu görüşte bütün devletlerin, İsrail'in hukuka aykırı işgalinin yol açtığı durumu tanımaması ve bu durumun sürmesine yardım ya da destek vermemesi gerektiği belirtiliyor. 2334 sayılı karar ise İsrail'in 1967'den bu yana işgal ettiği topraklardaki yerleşimlerin hukuki geçerliliği olmadığını kayda geçiriyor.
Bakanlar, İsrail'in yerleşimlerle ilgili aldığı bütün tedbirleri geri çekmesi çağrısını yineledi. Bu çağrı, işgal altındaki toprakların coğrafi ve demografik yapısını değiştirmeye dönük diğer uygulamaları da kapsıyor.
Gazze ve iki devletli çözüm
Ortak açıklamada İsrail'in Gazze'de tırmandırdığı askeri gerilim de kınandı. Bakanlar, ABD Başkanı Donald Trump'ın Gazze'deki çatışmayı sona erdirmeye yönelik kapsamlı planının hiç vakit kaybetmeden ve bütünüyle hayata geçirilmesini istedi. Açıklamaya göre planın amacı, bölgede güvenlik ve istikrarı sağlamak, insani durumu ele almak, yeniden imar ve toparlanmayı kolaylaştırmak ve kalıcı barışın temelini atmak. Bakanlar, Gazze'nin işgal altındaki Filistin topraklarından ayrılamayacağını da vurguladı.
Açıklamanın son bölümünde, adil, kalıcı ve kapsamlı bir barış için tek uygulanabilir yolun iki devletli çözüm olduğu belirtildi. Bakanlar, uluslararası hukuk ve BM kararlarına uygun olarak 4 Haziran 1967 sınırlarına dayanan bir Filistin Devleti'nin kurulması gerektiğini ifade etti. Açıklamaya göre bu devlet bağımsız ve egemen olmalı, coğrafi bütünlüğe ve sürdürülebilirliğe sahip olmalı, başkenti de Doğu Kudüs olmalı.