Zelenskiy: Toprak Meselesi Yalnızca Liderler Düzeyinde Görüşülebilecek Kırmızı Çizgi

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Rusya ile savaşı sona erdirmeye yönelik müzakerelerde toprak meselesinin yalnızca liderler düzeyinde ele alınabileceğini açıkladı. Zelenskiy, ordunun sınırlandırılmasının ve Ukrayna'nın tarafsızlığının ise tartışmaya açık olmadığını söyledi.

Zelenskiy bu değerlendirmeleri, Ukrayna televizyon kanallarının ortak yayını “Tek Haber”de dile getirdi; açıklamalarından bölümleri sosyal medya hesabından paylaştı. Ukrayna lideri, kasımda ABD, Rusya ve Ukrayna arasında yeniden başlatılması planlanan üçlü görüşmelere hazır olduklarını belirtti:

Somut bir sonuçla çıkması gereken teknik grupların üçlü görüşmelerine hazırız.

Zelenskiy, 23 Ekim'de yaptığı açıklamada üç ülkenin müzakerecilerinin kasımın ilk yarısında Birleşik Arap Emirlikleri'nin başkenti Abu Dabi'de teknik düzeyde bir araya gelmeyi kararlaştırdığını duyurmuştu. Zelenskiy, bu toplantının ardından liderlerin de görüşmesini umduğunu söylemişti.

Toprak takası önerisine ret

Güçlü güvenlik garantilerine ihtiyaç duyduklarını vurgulayan Zelenskiy, barışın sağlanması durumunda NATO müttefiklerinin Ukrayna'ya vereceği güvenlik garantilerine Rusya'nın karışmasını kabul etmeyeceklerini söyledi:

Bunları Rusya dikte edemez. Ordumuza getirilecek kısıtlamalar ve Ukrayna’nın tarafsızlığı tartışmaya açık değildir. Toprak meselesi ise sadece liderler düzeyinde ele alınabilecek bir kırmızı çizgidir

Zelenskiy, toprak takası fikrinin ABD tarafından uzun süredir gündeme getirildiğini aktararak bu öneriyi reddetti:

Öncelikle herkes anlamalı ki hiçbir şeyi hiçbir şeyle takas etmiyoruz. Tartışmaya hazırız. Eğer konu toprak sorunuysa, liderler düzeyinde görüşülmeli. Diğer konular ise teknik gruplar düzeyinde görüşülmeli. Yani kasım ayında tüm bunlar görüşülebilir.

Zelenskiy'e göre üçlü müzakereler mutlaka sonuç vermeli; enerji alanında ateşkes sağlanması bile savaşın bitirilmesi yolunda önemli bir adım olur.

Yaptırımlar ve masadaki kozlar

ABD'nin Rusya'ya yönelik bazı yaptırımları kaldırmasına da değinen Zelenskiy, yaptırımların sürmesi gerektiğini savundu. Zelenskiy, “Ukrayna, ABD ve Rusya liderlerinin katılacağı üçlü bir toplantıya, Rusya’ya yönelik tüm yaptırımların kaldırılmış olduğu şartlarda gitmek istemem” dedi ve şöyle devam etti:

Rusya’nın iş birliğini satın almak üzere yaptırımları kaldırmaya gerek yok. Yaptırımlar, Rusya müzakerelere istekli olduğu için değil, Rus saldırganlığı nedeniyle uygulandı. Ve ancak, savaşın sona erdirilmesi kapsamında kaldırılabilir

ABD Başkanı Donald Trump ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile olası bir üçlü zirvede Ukrayna'nın masada güçlü olması gerektiğini söyleyen Zelenskiy, yaptırımlar kalkarsa ellerinde koz kalmayacağını belirterek “Çünkü o zaman, Trump’ın dediği gibi, gerçekten de elimizde pek fazla koz kalmaz” ifadesini kullandı. Bu sözler, Zelenskiy'in Şubat 2025'te Beyaz Saray'da Trump ve ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ile kameralar önünde yaşadığı tartışmaya gönderme olarak değerlendirildi.

Oslo görüşmesi: İki sorun çözüldü, hava savunması bekliyor

Zelenskiy, 20 Ekim'de Norveç'in başkenti Oslo'da Avrupalı ortakların da katıldığı ABD'li yetkililerle görüşmeye ilişkin de bilgi verdi:

Görüşmeye üç sorun eşlik etti. Hava savunmasındaki yetersizlik, Starlink/Starshield kullanımına getirilen kısıtlamalar ve ABD’den gelen istihbarat paylaşımındaki kısıtlamalar. Bu sorunlardan ikisinin, yani istihbarat paylaşımı ile Starlink meselesinin bugün itibarıyla çözülmüş olması nedeniyle Amerikalılara ve ekibimize minnettarım

Hava savunmasındaki sıkıntıların sürdüğünü vurgulayan Zelenskiy, “Patriot sistemleri için füze tedarikinde ilerleme var ancak işler çok yavaş ilerliyor” dedi. Yerine getirilmeyen vaatleri de eleştiren Zelenskiy, “Size füze vereceğiz dedikten sonra bir ya da iki ay boyunca teslimat yapmamak olmaz. İşler böyle yürümez” diye konuştu.

Oslo'da Amerikalı muhataplarına neler söylediğini de anlatan Zelenskiy, şunları aktardı:

Amerikalılar bana, ‘Somut olarak ne istiyorsunuz?’ diye sordu. Ben de, ‘Kasım ayında teknik heyetlerin yapacağı bir toplantıda savaş sona erebilir mi? Hayır, liderler olmadan savaş bütünüyle sona erdirilemez. Peki, bu mümkün değilse enerji altyapısına yönelik saldırıları durduracak bir ateşkes, denizde ateşkes, tahıl sevkiyatı konusunda bir anlaşma, takas anlaşması ya da liderler toplantısı ayarlayın’ dedim

Oleşki'de geçici ateşkes

Zelenskiy, Rusya'nın yasa dışı biçimde ilhak ettiği Herson bölgesindeki Oleşki şehrinde, sakinlere insani yardım ulaştırılması için ABD'nin önerisiyle 27 Ekim'den itibaren ilan edilecek geçici ateşkesi de değerlendirdi. Ateşkesin birkaç gün süreceğini belirten Zelenskiy, “Birkaç gün sürecek. İnsani yardım ekipleri oraya ulaşmalı, Amerikalılar, biz, Ruslar.” dedi.

Rus ordusunun bölgedeki yolları mayınlardan temizlemesi gerektiğini savunan Zelenskiy, şunları söyledi:

Rusya mutlaka, bu insanların Rusya yönüne gitmesi ve orada kalması için yollardaki mayınları temizlemek adına elinden gelen her şeyi yapacak. İnsanları öylece serbest bırakmaya yanaşmayacaklar. İnsanların bir kısmı bir şekilde bizim kontrolümüz altındaki Ukrayna topraklarına tahliye edilecektir. Önemli olan, insanların yaşayabilmesi için ablukanın kaldırılmasıdır.