ABD, Yapay Zeka Çiplerine Üçüncü Ülkelerdeki Veri Merkezleri Üzerinden Uzaktan Erişimi Kısıtladı
ABD Ticaret Bakanlığı, gelişmiş yapay zeka çiplerine yönelik ihracat kısıtlamalarının üçüncü ülkelerdeki veri merkezleri üzerinden uzaktan erişimle aşılmasını önlemek için yeni bir kural yayımladı. Düzenleme, Endonezya, Malezya, Singapur, Tayland ve Brezilya'ya gelişmiş çip ihracatını lisansa bağlıyor.
TemsilîABD Ticaret Bakanlığı, gelişmiş yapay zeka çiplerine ve sunucularına getirilen ihracat kısıtlamalarının uzaktan erişim yoluyla aşılmasını engellemek için yeni bir düzenleme yaptı. Kurala göre Endonezya, Malezya, Singapur, Tayland ve Brezilya'ya gelişmiş çip ihracatı lisansa bağlanıyor. D:5 Ülke Grubu'nda ya da Makao'da merkezi bulunan şirketlere yurt dışındaki veri merkezlerinden yüksek hacimli bilgi işlem gücü sağlanması da yeni kısıtlamalara tabi tutuluyor.
Bakanlığa bağlı Sanayi ve Güvenlik Bürosu (BIS), "geçici nihai kural" niteliğindeki düzenlemeyi Hazine Bakanlığı ile Ulusal Güvenlik Konseyinin talimatı üzerine hazırladı. Bakanlık, düzenlemenin amacını şöyle açıkladı:
"Bu düzenleme, hassas Amerikan teknolojisine erişime ilişkin mevcut kısıtlamaların, üçüncü ülkelerdeki veri merkezlerini içeren uzaktan bilgi işlem düzenlemeleri yoluyla aşılmamasını sağlamak üzere tasarlanmıştır"
BIS açıklamasında, bulut bilişim ve yapay zeka altyapısının hızla geliştiğine dikkat çekildi. Bu gelişmenin, ABD'nin ihracat kısıtlamaları kapsamında olmayan ülkelerdeki veri merkezleri üzerinden gelişmiş Amerikan teknolojisine uzaktan ulaşmayı mümkün kıldığı belirtildi. Yeni kuralın, uzaktan erişime ilişkin korumaları çiplere fiziksel erişimi düzenleyen mevcut kontrollerle uyumlu hale getirmeyi amaçladığı ifade edildi.
Müşteriler için kapsamlı durum tespiti
Kural metnine göre veri merkezleri, yabancı çip üretim tesisleri ve çip ihracatçıları müşterileri hakkında kapsamlı bir durum tespiti yapmakla yükümlü olacak. Bu inceleme, D:5 grubundaki ülkelerden ya da Makao'dan kişilerin müşteri şirketler üzerinde doğrudan veya dolaylı mülkiyet ya da kontrol sahibi olup olmadığını da kapsayacak. D:5, ABD'nin silah ambargosu uyguladığı ve Çin'in de yer aldığı ülke grubudur.
Çevrim içi perakendecilerin ve sosyal medya platformlarının kullandığı ticari öneri sistemleri, aynı ulusal güvenlik riskini taşımadıkları gerekçesiyle düzenlemenin dışında bırakıldı.
Beş ülkeye lisans şartı
Endonezya, Malezya, Singapur, Tayland ve Brezilya için getirilen lisans zorunluluğu, mevcut lisans gereksinimlerine ek olarak uygulanacak. Bakanlık bu ülkelerin gerekçesini, çiplerin başka yerlere yönlendirilmesi riskinin olağandan yüksek olmasına dayandırıyor. Şart; ihracatın yanı sıra yeniden ihracatı ve ülke içi transferleri de kapsıyor. Ancak genel merkezi ya da nihai ana şirketi ABD'de bulunan şirketlere gönderilen yarı iletkenler, belirli raporlama şartlarını yerine getirmeleri koşuluyla lisanstan muaf olacak.
Kural ihlallerine göz yuman ülkeler aktif olarak izlenecek. Bu ülkelere ithalat kısıtlaması, yeni lisans gereksinimleri ve ihracat yasağı gibi yaptırımlar uygulanması değerlendirilecek.
Düzenleme, gelişmiş mantık çiplerinin üretimi ve paketlenmesine ilişkin ihracat kurallarında da değişiklik yapıyor. Böylece yapay zeka çipleri için lisans gereksinimi bulunan ülkelerdeki çip tasarımcılarının kısıtlamaları aşmak için kullanabileceği yollar daraltıldı.
Biden dönemindeki kural yürürlükten kalktı
Yeni kural, eski ABD Başkanı Joe Biden döneminde yapay zeka teknolojisinin yayılımını düzenlemek amacıyla hazırlanan düzenlemeyi de resmen yürürlükten kaldırdı. Ocak 2025'te açıklanan ve "Yapay Zeka Yayılım Kuralı" olarak bilinen bu düzenlemenin kaldırılacağını Ticaret Bakanlığı Mayıs 2025'te duyurmuştu.
Bloomberg HT'nin haberine göre Washington, yarı iletken ihracatına yönelik denetimleri Nvidia'nın adının karıştığı iddia edilen bir casusluk skandalının ardından sıkılaştırıyor.