Norveç Varlık Fonu'nun Türkiye'deki Fon Soruşturmasıyla Bağlantılı 10 Şirkette 208 Milyon Dolarlık Hissesi Vardı

Norveç'in devlet varlık fonunu yöneten Norges Bank Investment Management (NBIM), Türkiye'de eylül ayında fon temerrütleriyle başlayan ve giderek genişleyen piyasa manipülasyonu soruşturmasıyla bağlantılı şirketlerde yaklaşık 2 milyar kron (208 milyon dolar) değerinde hisse tutuyordu. Bloomberg'in haberine göre bu tablo, fonun internet sitesinde yayımladığı 30 Haziran tarihli portföy bildiriminden çıkıyor. Bildirime göre NBIM, savcılık ya da düzenleyici kurumların soruşturmayla ilişkilendirdiği 10 şirkette pay sahibiydi.

Söz konusu pozisyonlar, fonun o tarihteki 20,4 milyar kronluk Türk hisse portföyünün yaklaşık yüzde 10'unu oluşturuyordu. Soruşturmanın derinleşmesiyle birlikte bu hisselerin değeri sert biçimde düştü; 10 şirketin çoğu 30 Haziran'dan bu yana piyasa değerinin büyük bölümünü yitirdi.

NBIM sözcüsü, fonun bu hisseleri hâlâ taşıyıp taşımadığı sorusunu yanıtlamadı. Sözcü, varlıkların yılda iki kez kamuoyuna açıklandığını, iki açıklama arasındaki değişikliklere ise yorum yapılmadığını söyledi.

En büyük pozisyon Astor Enerji'de

Fonun bu şirketler arasındaki en büyük yatırımı, İstanbul merkezli elektrik ekipmanı üreticisi Astor Enerji'deki yüzde 2'lik paydı. Astor hisseleri eylülde yüzde 41 değer kaybetti.

İkinci büyük pozisyon, fonun 2025'te yüzde 0,17'lik payını aldığı Destek Finans Faktoring oldu. Tera'nın yatırım bankasınca halka arz edilen ve Tera'ya ait fonlarda da bulunan Destek'in hisseleri, bu yıl yüzde 600'ün üzerinde yükselmiş ve temmuzda piyasa değeri 1,3 trilyon liraya (27,9 milyar dolar) ulaşmıştı. Hisse o zirveden bu yana değerinin büyük kısmını kaybetti. Şirketin kurucusu Altunç Kumova tutuklanırken, Destek hissesindeki işlemler nedeniyle bir Tera portföy yöneticisi savcılığa sevk edildi.

Resmi kayıtlar, NBIM'in 10 şirketin çoğundaki paylarını 2025 içinde edindiğini gösteriyor. Bunlar arasında krizin merkezindeki kurumlardan Tera Yatırım Menkul Değerler ile bağlantılı şirket Tera Yatırım Teknoloji Holding de bulunuyor. Grubun kurucusu ve yönetim kurulu başkanı Emre Tezmen'in tutuklanmasının ardından iki şirketin hisseleri de keskin düşüş yaşadı.

Fon bu yıl da söz konusu şirketlerdeki pozisyonlarını büyütmeyi sürdürdü. Resmi belgeler ve Bloomberg verilerine göre portföydeki şirketlerden biri de bir Pusula fonunun desteklediği İstanbul merkezli teknoloji firması Odine Solutions. Odine hisseleri yıl başından itibaren yüzde 987 yükselerek 12 Ağustos'ta şirketin piyasa değerini 366 milyar liraya taşımış, o tarihten bu yana ise yüzde 94 gerilemişti.

Soruşturma fon temerrütleriyle başladı

Soruşturma bu ay, Pusula Portföy Yönetimi ile Tera'nın iştiraki Tera Portföy Yönetimi'nin fonlarındaki yatırımcılara ödeme yapamamasıyla gündeme geldi. 16 Eylül'de Borsa İstanbul 100 endeksi yüzde 6'yı aşan kayıp yaşayınca devre kesici devreye girdi ve işlemler durduruldu. Ertesi gün Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), yedi şirketin yönettiği 131 fonun faaliyetini durdurarak tasfiyelerine karar verdi.

Türk hisselerinde yönetici değişikliği

NBIM, Türk hisse senetlerindeki yaklaşık 600 milyon dolarlık varlığının yönetimini daha önce İstanbul Portföy Yönetimi'ne vermişti. Bloomberg'in şubattaki haberine göre bu iş birliği geçen yıl sona erdi. Bloomberg'e bilgi veren kaynaklar, fonun Türk hisseleri için yeni yönetici olarak Neo Portföy'ü seçtiğini, ABD merkezli TRG Management'ın da NBIM adına Türk hisselerini yönettiğini aktardı.

Norveç'in petrol ve doğal gaz gelirlerini yatırıma dönüştürmek için 1990'larda kurulan fon, yaklaşık 2,3 trilyon dolarlık büyüklüğüyle dünyanın en büyük varlık fonu konumunda. Fon, küresel teknoloji hisselerindeki kazançların etkisiyle yılın ilk yarısında 1,8 trilyon kronla rekor kâr açıklamıştı. NBIM bu ay, portföyündeki devlet tahvili ağırlığını düşürüp daha riskli tahvillerin payını artırmayı önerdi. Fon varlıklarının büyük bölümünü Norveç Maliye Bakanlığı'nın belirlediği bir endeksi izleyerek yatırıyor; yalnızca küçük bir kısmı aktif olarak yönetiliyor.