Netanyahu, Seçimde 19 Sandalye Kazanan Arap Partileriyle Hükümet Kurmayı Reddetti

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 27 Ekim'de yapılan ve hiçbir siyasi bloğun tek başına çoğunluk sağlayamadığı genel seçimlerin ardından, Arap partilerinin içinde yer aldığı ya da dışarıdan desteklediği bir hükümete karşı olduğunu açıkladı. Arap partileri bu seçimde toplam 19 sandalye kazanarak tarihlerindeki en yüksek temsil düzeyine ulaştı.

Netanyahu, X hesabından bir video paylaştı. Videoda Ahmed Tibi, Mansur Abbas, Eymen Avde ve Yusuf Cabarin başta olmak üzere bazı Arap siyasetçilerin Filistin meselesine dair konuşmalarından kesitler yer aldı. Netanyahu paylaşımında şu ifadeyi kullandı:

Onlarla hükümet kurmak yasaktır

Hiçbir blok 61 sandalyeye ulaşamadı

120 sandalyeli İsrail meclisi Knesset'te Netanyahu liderliğindeki sağ ve aşırı sağ blok 53 sandalye kazandı. Eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot'un önderlik ettiği muhalefet bloğu ise 48 sandalye aldı. Hükümet kurulabilmesi için en az 61 milletvekilinin desteği gerekiyor. Bu eşiğe ulaşmak için Netanyahu'nun 8, muhalefetin ise 13 ek sandalyeye ihtiyacı var. Sonuçlar, Netanyahu'nun 2022 seçimlerinden bu yana elinde tuttuğu meclis çoğunluğunu kaybettiğini de gösterdi.

En büyük grubu 27 sandalyeyle Likud çıkardı. Eisenkot'un Yashar Partisi 21, eski Başbakan Naftali Bennett'in B'Yachad ittifakı 12 sandalye kazandı. Ortak Liste 11, Mansur Abbas'ın liderliğini yaptığı Ra'am ise 8 milletvekili çıkardı. Aşırı sağcı Itamar Ben-Gvir'in Otzma Yehudit Partisi 7, Maliye Bakanı Bezalel Smotrich'in Dini Siyonizm Partisi 6 sandalye aldı. Ultra-Ortodoks partilerden Birleşik Tevrat Yahudiliği 7, Şas ise 6 sandalye kazandı. Bu dağılım, koalisyon pazarlıklarında küçük ve orta ölçekli partilerin elini güçlendirdi.

Seçime katılım yüzde 77,7 oldu ve 1999'dan bu yana görülen en yüksek seviyeye çıktı. Arap seçmenlerin sandığa yoğun ilgisi, sonuçları belirleyen etkenler arasında gösterildi.

Muhalefetin hesabı da karışık

Muhalefet bloğunun 48 sandalyesine Arap partilerinin 19 sandalyesi eklendiğinde toplam 67'ye çıkıyor ve çoğunluk eşiği aşılıyor. Ancak muhalefetteki bazı sağ partiler, Arap partileriyle aynı hükümette yer almaya karşı çıkıyor. Bennett ile Avigdor Lieberman'ın siyasi çizgisi, böyle bir koalisyonun önündeki başlıca engeller arasında sayılıyor. Sol kanattaki Demokratlar Partisi'nin lideri Yair Golan ise Netanyahu'yu iktidardan uzaklaştırmak için Arap partileriyle iş birliği yapılması çağrısında bulundu.

Ra'am, 2021'de Bennett ve Yair Lapid'in kurduğu koalisyona katılarak İsrail'de hükümet ortağı olan ilk Arap partisi olmuştu.

Muhalefetin önde gelen isimlerinden Lapid, Netanyahu bloğunun 53 sandalyesinden 13'ünün ultra-Ortodoks partilere ait olduğunu ve bu partilerin tercihinin henüz netleşmediğini hatırlattı. Lapid, Netanyahu'nun hükümet kuracak desteğe sahip olmadığını ve muhalefetin seçimden başarıyla çıktığını savundu. Bununla birlikte yeni hükümetin kurulmasının kolay olmayacağını da kabul etti.

Ultra-Ortodoks partilerin tutumu belirsiz

Geleneksel olarak Netanyahu'nun müttefikleri arasında görülen Birleşik Tevrat Yahudiliği ve Şas'ın toplam 13 sandalyesi de Netanyahu için garanti değil. Seçimin ardından ultra-Ortodoks siyasi çevrelerden yapılan açıklamalarda, bu partilerin kendiliğinden Netanyahu bloğunun parçası sayılmaması gerektiği belirtildi. Bu tutum, Netanyahu'nun 53 sandalyelik desteğini koruyup koruyamayacağını da tartışmaya açtı.

Likud'un "seçim çalındı" iddiası

Likud, koalisyonunun meclis çoğunluğunu kaybetmesinin ardından Arap liderliğindeki partileri seçimi "çalmakla" suçladı. Parti çevreleri, sonuçların usulsüzlükler ve dış müdahaleyle etkilendiğini öne sürdü, ancak bu iddiaları destekleyen somut bir kanıt ortaya konmadı. İsrail Merkez Seçim Komitesi, sistematik seçim ihlali yaşandığı yönündeki iddiaların temelsiz olduğunu açıkladı. İç istihbarat teşkilatı Şin Bet de yürüttüğü incelemelerin hiçbir topluluğu toplu olarak şüpheli konumuna düşürmeyi amaçlamadığını vurguladı.

Süreç Herzog'un elinde

Kesin sonuçların 4 Kasım'da Cumhurbaşkanı Isaac Herzog'a sunulması, yeni meclisin ise 10 Kasım'da toplanması planlanıyor. Herzog, meclise giren partilerin temsilcileriyle görüştükten sonra hükümeti kurma görevini kime vereceğine karar verecek. Görevlendirilen siyasetçi yeterli desteği toplayamazsa görev başka bir isme verilebilecek. Koalisyon arayışlarından sonuç çıkmaması halinde ülkenin yeniden erken seçime gitmesi ihtimali de bulunuyor. Netanyahu, yeni hükümet kurulana kadar başbakanlık görevini sürdürecek.