Özata'ya ne oldu? 8 ayda 32 kat yükselen hisse 9 gündür taban, yöneticilere operasyon

Fon soruşturmasının merkezindeki şirketlerden Özata Denizcilik'e 28 Eylül sabahı operasyon yapıldı. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, Özata ve Destek Holding'in yönetim kurulu üyeleri hakkında işlem başlattı; 6 kişi yakalandı, 3 kişi için yakalama kararı çıkarıldı. Aynı saatlerde Borsa İstanbul'da Özata hissesi dokuzuncu işlem günü üst üste taban oldu. Hisse 8 ayda 32 kat yükselmiş, zirvesinden bu yana değerinin yüzde 61'ini kaybetmişti.

Başsavcılık ne açıkladı?

Başsavcılığın Terörizmin Finansmanı ve Aklama Suçları Soruşturma Bürosu'nun açıklamasına göre Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), Destek Holding ve Özata Denizcilik paylarındaki işlemlerde piyasa dolandırıcılığı gerçekleştiğini tespit etti. İki şirketin sahipleri Altunç Kumova ve Özdemir Ataseven daha önce gözaltına alınıp tutuklanmıştı.

Soruşturmanın dördüncü dalgası olan bu sabahki operasyonda Altuğ Kantarcı, Destek Yatırım Bankası Genel Müdürü Özgür Akayoğlu, Kerim Tosun, Nuray Elmastaş, Azize Binnur Tosun ve Ali Çil yakalandı. Firari durumdaki Tuğba Hicran Ataseven, Duygu Somay ve İskender Balcı hakkında yakalama kararı çıkarıldı. Balcı, geçen hafta Özata'daki görevinden ayrıldığı bildirilen yöneticiydi.

Soruşturma, maddi gerçeğin tüm yönleriyle ortaya çıkarılması, suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerinin tespit edilmesi ve yatırımcıların haklarının korunması amacıyla titizlikle sürdürülmektedir.

17 Eylül'de gözaltına alınıp tutuklanan Destek Holding sahibi Kumova, savcılık ifadesinde şirket değerinin 1 trilyon 300 milyar liraya ulaşmasındaki anormalliği fark ettiğini ancak ne yapacağını bilmediğini söylemişti.

Hisse 8 ayda 32 kat yükseldi, 9 gündür taban

habercy'nin Borsa İstanbul günlük kapanış verisine göre Özata Denizcilik (OZATD) hissesi 21 Ocak'ta 153,40 liraya kadar geriledi. Hisse 15 Eylül'de 4.980 liraya çıktı. Bu, yaklaşık 8 ayda 32 katlık bir artış demek.

Ertesi gün tablo tersine döndü. Hisse 16 Eylül'de yüzde 9,99 düşüşle 4.482,50 liradan kapandı ve o günden bu yana her işlem gününü tabanda tamamladı. 28 Eylül sabahı 1.935 liraya inen hisse, zirvesinden yüzde 61 aşağıda işlem görüyor.

Savcılığa göre sistem nasıl işliyordu?

Başsavcılığın 26 Eylül tarihli yazısına göre bazı Borsa İstanbul hisselerinde yaklaşık 100 kata varan fiyat artışları yaşandı. Savcılık, fon sahiplerinin ilgili hisseleri önce bireysel olarak topladığını, oluşan talebin fiyatı yükselttiğini ve hisselerin ardından fonlara satıldığını değerlendiriyor. Bu işlemler hem hisse fiyatını hem de fonların değerini yükseltti. SPK, 17 Eylül'de yedi portföy yönetim şirketine ait 131 fonu işleme kapatarak tasfiye sürecine almıştı. Bu fonlarda 455 binden fazla yatırımcı bulunuyor.

SPK, 25 Eylül'deki bülteninde Özata hissesindeki işlemler nedeniyle aralarında Tera grubunun yöneticilerinin de bulunduğu 11 kişi hakkında piyasa dolandırıcılığı suç duyurusunda bulunmuş, Tera Yatırım ve Tera Portföy'e bu hissede 2 yıl işlem yasağı getirmişti. Ayrıntılar SPK kararı haberimizde.

Hisse bir istifaya nasıl bağlandı?

YENİ Parti Sözcüsü Zeynel Emre, 26 Eylül'de eski Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı Fatma Betül Sayan Kaya ile eşi İlyas Kaya'nın Özata hissesine toplam 163 milyon lira yatırıp yaklaşık 2,17 milyar lira çektiğini iddia etti. Kaya aynı akşam AK Parti'deki görevlerinden istifa etti. AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik ertesi gün istifanın Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından kabul edildiğini açıkladı.

habercy'nin borsa verisiyle yaptığı karşılaştırmada iddiadaki 4.482 liralık satış fiyatı, hissenin taban serisine girdiği ilk gün olan 16 Eylül'ün kapanış fiyatıyla birebir örtüşüyor. Kaya hakkında kamuoyuna açıklanmış resmî bir suçlama bulunmuyor. SPK'nın 25 Eylül'deki 11 kişilik suç duyurusu listesinde de Kaya'nın ya da eşinin adı yer almıyor. Ayrıntılar iddia haberimizde ve istifanın kabulü haberimizde.

Tedbir geldi, tedbir kalktı

26 Eylül'de tedbir geldi. Başsavcılık, 46 şirket, 18 fon ve 42 kişi olmak üzere 106 kişi ve kuruluş için malvarlığı tedbiri istedi. Satış, devir, bağış, ipotek, hesap kapatma, yüksek tutarlı nakit çekimi ve EFT gibi işlemler Başsavcılığın görüşüne bağlandı, hesaplardaki sermaye piyasası araçları donduruldu. Kişilerin ve eşlerinin adına kayıtlı taşınmaz, gemi ve hava araçlarının da tespiti istendi.

Tedbirin gerekçesi, suçtan elde edildiği değerlendirilen paranın üçüncü kişilere aktarılmasını önlemek ve yatırımcıların hakkını korumaktı. Savcılık, 1 Temmuz-16 Eylül arasında fonlardan yapılan para çıkışlarını en yüksek tutardan başlayarak inceliyor. Bu incelemede Melis Sandal'ın söz konusu dönemde fonlardan 11 milyar 126 milyon lira çektiği ortaya çıktı.

27 Eylül akşamı şirketler ve fonlardaki tedbir kalktı. Başsavcılık, SPK'nın yeni değerlendirme ve bildirimleri doğrultusunda firmalara uygulanan tedbirlerin kaldırıldığını açıkladı. Tedbir listesinde Türkiye Sigorta, Tatilbudur, Enuygun ve Eker gibi faaliyet alanı fon yönetimi olmayan şirketler de bulunuyordu. Adli kaynaklara göre kararda diğer yatırımcıların mağdur olmaması ve piyasa işleyişinin bozulmaması gözetildi. Gerçek kişilere uygulanan tedbirler ise sürüyor; kaynaklar, esnetmenin soruşturmanın bittiği anlamına gelmediğini vurguladı.

28 Eylül sabahı bazı yayın organları tedbirlerin yeniden uygulamaya alındığını yazdı. Bu habere ilişkin resmî bir açıklama bulunmuyor. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ise sabah yaptığı açıklamada "Piyasa bozucu işlemlere karışanlara yönelik hukuki süreç devam etmekte olup bu faaliyetlerle ilgisi bulunmayan kişi ve şirketlere yönelik herhangi bir işlem yapılmayacaktır" dedi.

Borsa haftayı satışla açtı

BIST 100 endeksi haftanın ilk işlem gününe sert düşüşle başladı ve 10:03 itibarıyla yüzde 2,1 kayıpla 12.627 puana geriledi. Endeks sonraki dakikalarda kaybının bir kısmını geri aldı ve 10:13'te yüzde 1,3 düşüşle 12.731 puandan işlem gördü. Bankacılık endeksi aynı saatte yataya yakın seyrederken Özata, Tera Yatırım ve Destek Faktoring hisseleri gün içindeki en düşük seviye olan taban fiyattan işlem görüyordu.

Sırada ne var?

Firari üç şüpheli aranıyor, gözaltına alınanların ifade işlemleri sürüyor. Tasfiye edilen 131 fondaki 455 bin yatırımcıya yapılacak ödemelerin nasıl işleyeceği ise Kabine'nin gündeminde. Fon krizinin nasıl başladığını ve hangi hisselerin etkilendiğini daha önceki dosyamızda anlatmıştık.