Yargıtay: Kira Tespit Davası Sürerken Tahliye Eden Kiracı Yargılama Giderini Ödemez

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, kiraya verenin açtığı kira tespit davası sürerken kiracının yeni kira dönemi başlamadan evden çıkması hâlinde yargılama giderlerinin kiracıya yüklenemeyeceğine karar verdi. Daire, böyle durumlarda dava konusuz kaldığı için masrafların ve vekâlet ücretinin kiraya verenin üzerinde bırakılması gerektiğine hükmetti.

Karar, bölge adliye mahkemeleri arasında süren bir görüş ayrılığına son veriyor. İstanbul, Bursa, Antalya ve Sakarya bölge adliye mahkemelerinin hukuk daireleri aynı türdeki dosyalarda farklı sonuçlara ulaşmıştı. Bu dosyalarda dava, tespiti istenen yeni kira döneminden önce ve yasal süresi içinde açılmış, ancak yargılama sürerken kiracı taşınmıştı. Tartışmalı soru, dava konusuz kaldığında yargılama giderleriyle vekâlet ücretini kimin ödeyeceğiydi. Yargı çevrelerinde tartışmanın uzaması üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Daireleri Başkanlar Kurulu, Yargıtay'ın görüşüne başvurdu.

Daire, kararın özünü şu ifadelerle ortaya koydu:

Kira tespit davası yeni kira dönemi başlamadan önce açılabilir. Ancak kiracı, yeni kira dönemi başlamadan kiralananı tahliye eder ve dava bu nedenle konusuz kalırsa, kiracının davanın açılmasına sebebiyet verdiğinden söz edilemez

Dava açmak hukuka uygun, ama kiracının hakkı da var

Yüksek mahkeme önce kiraya verenin hakkını hatırlattı. Kararda, kira tespit davasının her zaman açılabileceği, yeni kira döneminden en az 30 gün önce açılan davalarda mahkemenin belirleyeceği bedelin yeni dönemin başından itibaren kiracıyı bağlayacağı belirtildi. Bu nedenle mülk sahibinin yeni dönem başlamadan dava açmasında usule ya da yasaya aykırılık bulunmadığı vurgulandı.

Öte yandan Daire, kiracının da sözleşme süresinin bitiminden en az 15 gün önce bildirimde bulunarak sözleşmeyi yenilememe hakkı olduğuna dikkat çekti. Sözleşme yeni kira dönemi başlamadan sona erdirilip konut boşaltıldığında tespit davası konusuz kalıyor. Kararda, dava açıldıktan sonra kiracının yasal süreye uyarak sözleşmeyi bitirmesinin kanunla tanınmış bir hak olduğu kaydedildi. Bu hakkı kullanan kiracının davaya sebep olmuş gibi sayılıp masraflardan sorumlu tutulmasının usul ve yasaya aykırı olacağı ifade edildi.

Daire ayrıca, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun kiraya verene davayı her zaman açma imkânı tanımasının iki sonucu olmadığını belirtti: Bu düzenleme kiracının yasal hakkını kullanmasını engellemiyor ve açılan davanın kendiliğinden haklı olduğu anlamına da gelmiyor.

Dosya başkanlar kuruluna iade edildi

Yargıtay, bölge adliye mahkemelerinin 6. hukuk dairelerinin kesin nitelikteki kararları arasındaki uyuşmazlığın bu yönde giderilmesine hükmetti. Dosyanın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Daireleri Başkanlar Kurulu'na gönderilmesine karar verildi.

Kira bedelinin belirlenmesi davası Türk Borçlar Kanunu'nun 345. maddesinde, konut ve çatılı işyeri kiracısının sözleşmeyi yenilememe hakkı ise 347. maddesinde düzenleniyor. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na göre konusuz kalan davalarda yargılama giderlerine, davanın açıldığı tarihte tarafların haklılık durumuna bakılarak karar veriliyor. Bölge adliye mahkemesi daireleri arasındaki uyuşmazlıklarda Yargıtay'ın verdiği kararlar, benzer dosyalarda uygulamayı birleştirmeyi amaçlıyor.