103 yıl önce dünya, bizim hakkımızda yanıldığını okudu | 29 Ekim

29 Ekim 1923 akşamı Ankara'da Meclis cumhuriyeti ilan etti; Mustafa Kemal, salondaki 158 milletvekilinin oybirliğiyle cumhurbaşkanı seçildi. Haber ertesi gün New York'tan Şanghay'a, Atlanta'dan Buenos Aires'e dünya gazetelerindeydi. Yorumlar ise başkaydı: Crítica (Buenos Aires): "Yarın Mustafa Kemal'in sultan ilan edildiğini görsek, şaşılacak bir şey olmaz." → Saltanat bir yıl önce kalkmıştı; dört ay sonra halifelik de kaldırıldı. The Christian Science Monitor (Boston): "Devasa bir deney." Osmanlı köylüsü "cahil, eğitimsiz ve siyasete kayıtsız." → O köylüler bir yıl önce Kurtuluş Savaşı'nı kazanmıştı. The New York Times başyazısı: Türkiye imparatorluk heveslerinden vazgeçerse "belki bir gün milletler topluluğuna yakışabilir." → 1932'de Milletler Cemiyeti'ne davetle girdi; 1945'te Birleşmiş Milletler'in kurucuları arasındaydı. Ama herkes yanılmadı. Crítica'nın aynı sayfasında bir başka yazı şöyle başlıyordu: "Türkiye'de gençlik kazandı." Cumhuriyet Bayramımız kutlu olsun. Gazete taramaları: The New York Times (30 ve 31 Ekim 1923), The Atlanta Constitution (30 Ekim 1923), Oakland Tribune (30 Ekim 1923), The China Press (31 Ekim 1923), Crítica (30 Ekim 1923), The Christian Science Monitor (31 Ekim 1923; 19 Temmuz 1932) · Internet Archive