14 Ekim 2026 Çarşambaİstanbul17°

Manipülasyon ne demek? Cemil Amca domatese gitti, 3 kasayla döndü

12 Eki2:00 dk video

Cemil Amca pazara 1 kilo domates almaya gitti, eve 3 kasayla döndü. Neden? Çünkü biri onun düğmelerine bastı.

Manipülasyon, birini fark ettirmeden kendi çıkarına yönlendirmektir. Kökünde Latince "avuç" var. Dört düğme: Acele: "Son 3 kasa, kaçırma!" Sürü: "Komşun da aldı!" Sana özel: "Bu fiyat yalnız sana!" Otorite: "Uzmanlar söylüyor!" Manipülasyon seni ikna etmez, düşünmeden karar verdirir. Borsada aynı düğmeler: Pompala ve boşalt 1. Topla: Patron az işlem gören bir hisseyi 10 ₺'den sessizce toplar: 1 milyon hisse, 10 milyon ₺. 2. Pompala: Ekip kendi arasında alıp satar, sahte hacim oluşur, fiyat 30 ₺ olur. 3. Düğmeler: "Hedef 100 ₺!", "40 bin kişiyiz!", "Yarın geç kalırsın!", "Bu bilgi sadece sana!" 4. Boşalt: Cemil 40 ₺'den 10 bin ₺'lik alır, Patron o sırada hepsini satar. Alıcı kalmayınca fiyat 12 ₺'ye çakılır. Cemil'in 10 bini 3 bin olur; Patron 10 milyon koyup 40 milyon çıkarır. Türkiye'de Kanundaki adı piyasa dolandırıcılığı (Sermaye Piyasası Kanunu md. 107). İşlemle de yapılsa, söylentiyle de, cezası 3-5 yıl hapis. Gerçek örnek: Özata Denizcilik hissesi 21 Ocak'ta 153 ₺ iken 15 Eylül'de 4.980 ₺'ye çıktı (8 ayda 32 kat), sonra her gün taban oldu. SPK, 25 Eylül'de bu hissedeki işlemler için 11 kişi hakkında suç duyurusunda bulundu. Soruşturma sürüyor, kesinleşmiş karar yok. Düğmene basıldığını nasıl anlarsın? 1. Haber yokken uçan hisse 2. "Kaçırma!" mesajları 3. Herkesin aynı hisseyi övmesi Bir mesaj sana acele ettiriyorsa, dur.
İlgili haberManipülasyon Nedir, Borsada Nasıl Yapılır? Cezası Ne?

Karakterler ve borsa örneği kurgusaldır. Özata grafiği: Borsa İstanbul kapanış verileri. Yatırım tavsiyesi değildir. Müzik: "Sneaky Snitch" Kevin MacLeod (incompetech.com), CC BY 4.0

Seri · 5 bölüm

Ne Demek?

Seri · 7 bölüm

Fon Krizi

Tüm videolar33

Bilim & Kültür1:373 haftada 3 deprem, 2 hoca 2 zıt görüş: Naci Görür ve Şener Üşümezsoy13 EkiToplum1:58Ne Demek? · 5. bölümDezenformasyon ne demek? Cemil Amca bir mesaj yüzünden arabasını sattı13 EkiDünya2:09Türkiye'nin Sudan'da ne işi var? Sudan iç savaşı ve Türk SİHA'ları12 EkiEkonomi2:00Ne Demek? · 4. bölümManipülasyon ne demek? Cemil Amca domatese gitti, 3 kasayla döndü12 EkiEkonomi2:00Ne Demek? · 3. bölümPonzi ne demek? Bir İtalyan'ın soyadı nasıl dolandırıcılığın adı oldu12 EkiEkonomi1:35Ne Demek? · 2. bölümFon ne demek? 455 bin kişi bir sabah uyandı, fon kapanmıştı11 EkiDünya1:42Suudi Arabistan'a asker gönderiyor muyuz? Riyad saldırısı ve Mekke Anlaşması11 EkiEkonomi1:01Ne Demek? · 1. bölümKara para ne demek? Günde 3 müşterili güzellik merkezi nasıl milyonlarca ciro yapar11 EkiEkonomi1:21El konulan kara para nereye gidiyor?10 EkiBilim & Kültür1:11Yaz geri geliyor: Pastırma sıcakları kaç gün sürecek?9 EkiBilim & Kültür1:24Nedir bu retro? Venüs retrosu ne demek, ne zaman bitiyor?8 EkiSiyaset1:21Türkiye'de 4 kişiden 1'inin başkanı cezaevinde8 EkiSpor1:08Süper Lig'de hakemleri bir İngiliz seçiyor: Kararı kim veriyor?7 EkiEkonomi1:34Fon Krizi · 7. bölümHesap onun adına, peki para kimin? Borsanın "çantacıları"6 EkiSiyaset1:092024'te 35 il CHP'liydi, bugün 7: Parti değiştiren belediyelerin haritası5 EkiToplum1:3418 yıl babası bildiği adam babası değilmiş: Müge Anlı'da Hamid Yorulmaz dosyası5 EkiToplum1:2816 yaşındaydı, bir konuma gitti ve dönmedi: Elif Merve Yılmaz ve "konumculuk"4 EkiSpor1:30Dört büyüğün borcu 85 milyar ₺: Borcu hasılata bölünce sıralama tersine dönüyor4 EkiDünya1:56Yemen'de neler oluyor? 12 yıllık Husi savaşını baştan, haritalarla anlattık3 EkiEkonomi1:34Fon Krizi · 6. bölümFonda paran varsa ne kadarı, ne zaman dönebilir? Ara ödeme hesabı3 EkiSpor1:30MHK Başkanı gözaltında, 448 yönetici sevkte: Hacıosmanoğlu bu olayın neresinde?1 EkiEkonomi1:26Fon Krizi · 5. bölümBirkaç isim konuşuluyor ama dosya 826 milyar ₺: Buzdağının altı1 EkiEkonomi1:24Fon Krizi · 4. bölüm2,2 milyar ₺ Hazine'ye yatırıldı, kanun iki katını istiyor30 EylSpor1:22MHK Başkanı gözaltında, ama bu bir bahis dosyası değil: Hakemler dosyası nasıl başladı?29 EylBilim & Kültür1:22Ziusudra, Utnapiştim, Deukalion, Manu, Nuh: Ya hepsi aynı adamsa?29 EylEkonomi1:15Fon Krizi · 3. bölümMustafa Sandal'ın eşi fon soruşturmasında: 11 milyar ₺ ne demek?28 EylEkonomi1:08Fon Krizi · 2. bölüm8 ayda 32 kat, sonra 9 gün taban: Özata'ya ne oldu?28 EylToplum1:00Bir istihbaratçı, bir dizi karakteri, 15 yıl sonra açılan dosya: Kaşif Kozinoğlu27 EylDünya0:48Dünya petrolünün beşte biri buradan geçiyordu: Hürmüz Boğazı'nda 7 ayda ne oldu?27 EylEkonomi0:30Benzine tek seferde 12,48 lira zam: Bir günde gelen en büyük artış27 EylDünya0:45Birine saldırı, üçüne saldırı sayılıyor: Türkiye-Suudi Arabistan-Pakistan Mekke İttifakı nedir?26 EylDünya0:48Yemen'de "25 cepheden büyük saldırı" iddiası: Doğru mu, hazırlık işaretleri neler?26 EylEkonomi0:46Fon Krizi · 1. bölümBorsada fon krizi nasıl başladı? 16 Eylül'de neler oldu25 Eyl