Dolar 2 kat, fiyat 3 kat: Aradaki fark kime yarıyor?
22 Eki1:55 dk video
Dolar iki kat arttı, fiyatlar üç kat. Aradaki fark kime yarıyor?
Haziran 2023'te yeni ekonomi programı başladığında dolar 23 liraydı, bugün 49 lira. Aynı sürede TÜFE sepeti, yani ortalama bir alışveriş, 1.000 liradan 3.230 liraya çıktı. Dolar fiyatların gerisinde kaldı; aradaki farka makas diyoruz.
Bu bir kaza değil, programın tercihi: yüksek faiz lirayı cazip tutuyor, dolar sakin kalıyor, dolarla yurt dışından alınan ürünler daha yavaş zamlanıyor. Merkez Bankası'nın kendi endeksine göre lira, yabancı paralar karşısında son altı yılın en güçlü döneminde.
Kazanan: lirada bekleyen yabancı yatırımcı. Geçen ekim getirdiği 100 dolar, bir yıl faizle bugün yaklaşık 117 dolar.
Kaybeden: malını dolarla satan ihracatçı. Eline geçen 2 kat, ödediği asgari ücret 3,3 kat arttı. Hazır giyimde 362 bin kişi işini kaybetti; konkordato sonrası iflas eden şirket sayısı 2023'te 65'ti, 2025'te 247 oldu.
Merkez Bankası'na göre bu sıkı duruş olmasaydı enflasyon çok daha yüksek olurdu. Bugün politika faizi %37'den %36'ya indi: Ocak'tan bu yana ilk indirim.
Sizce bu makas nasıl kapanacak: fiyatlar mı yavaşlayacak, dolar mı sıçrayacak?
Pexels: Artūras Kokorevas, Jonathan Borba, Cemrecan Yurtman, Uğur Arslan, Eyüpcan Timur
Kaynaklar: TÜİK, TCMB (EVDS, reel efektif kur endeksi, PPK kararı), TGSD, TİM, KonkordatoTakip/Nefes, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. Yatırımcı hesabı habercy'nindir (son 12 ay ortalama fonlama faizi, vergi hariç, yaklaşık).
Müzik: "Stay the Course" Kevin MacLeod (incompetech.com), CC BY 4.0
Habercy'yi açtığında ölçüm betiği hiç yüklenmez, reklamlar ise sana göre kişiselleştirilmez ve çerez yazılmaz — yalnızca aşağıda açtığın izinler kadar devreye girer. Kararını istediğin an gizlilik ayarlarından değiştirebilirsin.
Nereden bağlanırsan bağlan, Avrupa'nın veri koruma standardını (GDPR/ePrivacy) uyguluyoruz.