Buz ve türbülans bir jeti nasıl düşürür? | Florida Learjet kazası
2 Kas2:15 dk video
"Dakikada 22 bin fit alçalıyoruz. 60 derece yatıştayız."
Pazar günü Teksas'tan Bahamalar'a giden Learjet 60, Florida'da bir yerleşim alanına düştü; uçaktaki 9 kişi hayatını kaybetti. Pilot dakikalar önce Miami kontrole hafif şeffaf buz ve orta şiddette türbülans bildirmişti.
Buz ve türbülans bir jeti nasıl düşürebilir?
• Fırtına bulutunda sıfırın altında olduğu hâlde donmamış damlalar bulunur (aşırı soğumuş su). Kanada çarpınca yayılarak donar, ön kenarda "boynuz" gibi çıkıntılar yapabilir.
• Buz kanadın şeklini bozar: hava yüzeyden kopar, taşıma düşer, sürtünme artar. Buzlu kanat daha yüksek hızda bile tutunamaz.
• Yüksek irtifada tutunma hızı ile ses hızı sınırı birbirine yaklaşır: tabut köşesi. Türbülans uçağı bu iki sınır arasında savurur.
• Kanat 60 derece yattığında taşıma kuvvetinin yalnızca yarısı uçağı yukarıda tutar. Burun düşer, hız artar, dönüş sıkılaşır: spiral dalış.
• Uçuş verilerine göre alçalma hızı dakikada 32 bin fiti aştı (saatte yaklaşık 585 km).
Bunlar ihtimal. Kazanın kesin nedenini NTSB soruşturması belirleyecek.
Kaynaklar: Miami hava trafik kontrol kaydı (LiveATC) · ADS-B uçuş verisi (AVweb) · FAA, ABD Ulaştırma Bakanlığı · Vikipedi: Icing (aeronautics), Supercooling, Coffin corner, Graveyard spiral · Harita: Natural Earth
Müzik: "Unanswered Questions" Kevin MacLeod (incompetech.com), CC BY 4.0
İzin vermediğin sürece ölçüm ve reklam çerez yazmaz, seni tanımaz ve sana göre kişiselleştirilmez— yalnızca aşağıda açtığın izinler kadar devreye girer. Kolektif Tahmin'de oy verirsen tekrar oyu engellemek için tarayıcına seni tanımlamayan rastgele bir anahtar yazarız. Kararını istediğin an gizlilik ayarlarından değiştirebilirsin.
Nereden bağlanırsan bağlan, Avrupa'nın veri koruma standardını (GDPR/ePrivacy) uyguluyoruz.